เรื่องเด็ดเกร็ดเกษตร

ชาวนาลำปาง สร้างฝายสู้ภัยแล้งหนักสุดในรอบ 30 ปี

09 มีนาคม 2559
2,215
ปัญหาภัยแล้ง ณ เวลานี้ เริ่มที่จะรุนแรงมากขึ้น เกิดจากสภาวะอากาศที่เปลี่ยนแปลง ฝนตกน้อย ไม่มีน้ำเก็บกักไว้ใช้ให้เพียงพอต่อความต้อง ทั้งอุปโภค บริโภค และทางการเกษตร ดังนั้นชาวบ้านบ้านข่วงกอม หมู่ 9 จึงมีการรวมตัวและระดมทุนเพื่อสร้างฝายชั่วคราว เพื่อชะลอน้ำให้เพียงพอต่อการเกษตรในพื้นที่ ในช่วงหน้าแล้งในครั้งนี้
นายสมเกียรติ กาวาด ผู้ใหญ่บ้าน บ้านข่วงกอม หมู่ 9 ตำบลแจ้ซ้อน อำเภอเมืองปาน จังหวัดลำปาง นำชาวบ้านกว่า 50 คน กำลังช่วยกันทำฝายชั่วคราวกั้นลำน้ำแม่มอญไว้ หลังจากพบว่าปริมาณน้ำในลำน้ำแม่มอญ ซึ่งเป็นลำน้ำสายหลักเพียงสายเดียวที่ไหลผ่านชุมชนแห่งนี้ ได้เริ่มมีปริมาณน้ำไหลผ่านลดน้อยลงอย่างต่อเนื่อง จนทำให้ชาวบ้านหวั่นเกรงว่าในพื้นที่อาจจะต้องประสบกับปัญหาการขาดแคลนน้ำในช่วงฤดูแล้งระหว่างเดือนมีนาคม-พฤษภาคม โดยการจัดทำฝายชั่วคราวก็เพื่อจะกักเก็บน้ำไว้ใช้ เพื่อการอุปโภคบริโภคและการเกษตรในช่วงหน้าแล้งนี้ ซึ่งมีการคาดการณ์ว่าปีนี้จะแล้งหนักที่สุดในรอบ 30 ปี โดยในพื้นที่มีการทำนาเยอะที่สุด มีพื้นที่ที่ทำนามากกว่า 100 ไร่ ต้องมีการใช้น้ำมากในการทำนา รวมถึงการเกษตรอื่นๆด้วย จึงได้ขอให้คนชุมชนท้องถิ่นทั้งกลุ่มเกษตรกร และประชาชนผู้อาศัยอยู่ในพื้นที่ลุ่มน้ำ ร่วมกันระดมทุนนำวัสดุอุปกรณ์ที่มีอยู่และพอจะหาได้นำมาใช้ให้เกิดประโยชน์ รวมถึงระดมเงินทุนเพื่อเป็นค่าน้ำมันให้กับรถไถของเกษตรกรในพื้นที่ โดยได้ให้รถไถกวาดเอาทรายจากกลางลำน้ำ นำขึ้นมากองรวมกันไว้ตรงจุดบริเวณสร้างฝายชั่วคราว ทำลักษณะเป็นฝายน้ำล้นกระจายไปตลอดเส้นทางที่ลำห้วยไหลผ่านในเขตท้องที่ชุมชนบ้านข่วงกอม รวมจำนวน 2 จุด ซึ่งเป็นแหล่งน้ำที่ไหลมาจากลำน้ำแม่มอญ เพื่อจะได้กักเก็บน้ำไว้ให้ได้มากที่สุด เตรียมรับมือกับสถานการณ์ภัยแล้งที่กำลังมาถึง เพราะอาจจะส่งผลกระทบต่อน้ำที่มีอยู่ไม่เพียงพอต่อการเกษตร อุปโภค บริโภคในชีวิตประจำวัน
สำหรับในส่วนสถานการณ์น้ำในพื้นที่ จ.ลำปาง ในอ่างกักเก็บน้ำขนาดใหญ่ 2 แห่ง ในพื้นที่จังหวัดลำปาง ปัจจุบันมีปริมาณน้ำกักเก็บรวมกันเพียงร้อยละ 18.46 ของความจุอ่างทั้งหมด โดยที่อ่างกักเก็บน้ำกิ่วลม มีปริมาณน้ำเหลือเพียงร้อยละ 25.99 คิดเป็นปริมาตรน้ำ 27.6 ล้าน ลบ.ม. ในอ่างกักเก็บน้ำกิ่วคอหมา มีปริมาณน้ำเหลือเพียงร้อยละ 13.76 ของความจุอ่าง คิดเป็นปริมาตรน้ำ 23.43 ล้าน ลบ.ม. จากปริมาณน้ำในอ่างกักเก็บน้ำที่มีอยู่ ขณะนี้มีเพียงพอแค่สำหรับใช้อุปโภค บริโภค และรักษาระบบนิเวศเท่านั้น จึงขอความร่วมมือเกษตรกรงดการปลูกข้าวนาปรัง ปลูกได้เฉพาะพืชเศรษฐกิจระยะสั้นที่ใช้น้ำน้อยในบางพื้นที่ และขอให้ประชาชนได้ใช้น้ำอย่างประหยัดคุ้มค่า


แหล่งที่มาของข้อมูล : สมเกียรติ กาวาด . สัมภาษณ์, 7 มีนาคม 2559.
เรียบเรียงโดย : จามจุรี จักรสมศักดิ์. เจ้าหน้าที่ศูนย์ประสานงานด้วยช่วยกัน จ.เชียงราย