เรื่องเด็ดเกร็ดเกษตร

โคขุน หนองแหน กว่าจะถึงวันนี้..ชวนพวก 10 ปี

23 กุมภาพันธ์ 2559
3,958
"จบสัตวบาลไปทำงานสหกรณ์โพนยางคำ เพื่อหาประสบการณ์ เห็นสมาชิกของสหกรณ์ขายวัวมีรายได้ดี บางคนรับเช็คหลักล้านบาท เลยมีความคิดอยากทำอาชีพเลี้ยงโคขุนบ้าง แต่ในหมู่บ้านโคขุนพันธุ์ดีๆไม่มี จะมีแต่พันธุ์พื้นบ้าน ตัวผอมกระหร่องกระแหร่ง เลี้ยงให้ดีอย่างไรก็ไม่มีเนื้อหนัง"
นายสุพี วงศ์พิทักษ์ ประธานกลุ่มโคขุนหนองแหน อ.กุดชุม จ.ยโสธร เล่าว่า หลังลาออกจากงานเพราะได้รับคัดเลือกให้อยู่ในพื้นที่ปฏิรูปที่ดิน (สปก.) จึงสมัครเป็นปศุสัตว์อาสา เพื่อเรียนรู้วิธีผสมเทียมโคลูกผสมพันธุ์ชาโลเลส์ กับบราห์มัน ลูกโคที่ออกมาเลี้ยงดูอย่างดี มาตรฐานเดียวกับสหกรณ์โพนยางคำ จึงขายลูกโคหย่านมได้ราคา 10,000-16,000 บาทต่อตัว ต่างจากลูกโคพันธุ์พื้นบ้านที่ได้ราคาแค่ 5,000-8,000 บาท

เพื่อนบ้านรู้ข่าว สนใจอยากเลี้ยงบ้าง แต่ยังหวั่นๆเรื่องตลาดรับซื้อ กลัวเป็นการปั่นราคา จึงพาไปดูงานสหกรณ์โพนยางคำแหล่งรับซื้อลูกโคขุน... มีเพื่อนบ้านไปดูงาน 9 ราย แต่ไม่มีใครสนใจร่วมเลี้ยง เลยต้องเลี้ยงโคขุนให้เห็นพร้อมกับพาไปดูงานซ้ำแล้วซ้ำเล่า
"ต้องใช้ความอดทนโน้มน้าวใจชาวบ้านอยู่นาน เพราะต้องการให้เพื่อนบ้านร่วมเรียนรู้เรื่องการเลี้ยงโคขุน เพราะการเลี้ยงโคขุนคนเดียวไม่มีทางไปรอด จำนวนโคมีน้อย ตลาดจะไม่สนใจเข้ามารับซื้อ ต้องรวมกลุ่มเท่านั้น เพื่อจะได้มีอำนาจต่อรองในเรื่องราคา และตลาดจะอยู่กับชาวบ้านได้ตลอด"

ต้องใช้ความพยายามนาน 10 ปี กว่าชาวบ้านจะเชื่อใจ และเพื่อตัดปัญหาพ่อค้าคนกลางเอาเปรียบคิดดอกค่าอาหารข้นแพง จึงให้สมาชิกลงหุ้นรายละ 2,000 บาท ไว้ซื้ออาหารเลี้ยงโค...เมื่อกลุ่มแรกมีรายได้ดี ทำให้ชาวบ้านสนใจหันมาเลี้ยงโคขุนมากขึ้น กระทั่งทุกวันนี้มีสมาชิก 215 ราย และยังมีกลุ่มเครือข่ายจังหวัดใกล้เคียง 25 กลุ่ม (สมาชิก 950 คน) มีโคแม่พันธุ์ 1,300 ตัว ลูกโคขุน 600 ตัว และโคขุนคุณภาพ 800 ตัว
เลี้ยงโคขุนแต่ไม่หาวิธีลดต้นทุน ชาวบ้านอยู่ไม่ได้ เพราะอาหารข้นมีแต่ปรับขึ้นราคา จึงขอความช่วยเหลือจากมหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี วิจัยทำอาหารโคขุนลดต้นทุน สำหรับเลี้ยงโคขุนอายุ 1 ปี 6 เดือน

โคขนาดน้ำหนัก 400 กก. ใช้มันสับ 8 กก., อาหารข้น 2 กก., ฟาง 3 กก., กากเบียร์ 4 กก. คลุกให้เข้ากันเลี้ยงโคขุน 1 ตัวต่อวัน และเพื่อให้เนื้อโคมีไขมันแทรก ก่อนขาย 3 เดือน ต้องเพิ่มกากน้ำตาล 1 กก.ต่อตัวต่อวัน ลงไปในสูตรอาหารด้วย
จากเดิมให้อาหารข้นกับฟางต้นทุนอยู่ที่ 2,000-3,000 บาทต่อตัวต่อเดือน ลดลงมาเหลือ 1,470 บาท...สูตรอาหารนี้ สุพี คิดคำนวณออกมา ทำให้ลูกโคอายุปีครึ่งราคาหมื่นกว่าบาท ขุนเลี้ยง 1 ปี ขายได้ตัวละ 80,000 บาท หักต้นทุนมีกำไรเหลือตัวละ 20,000 บาท...ปีๆหนึ่ง สมาชิกแต่ละรายขุนเลี้ยงโคได้ไม่น้อยกว่า 5 ตัว กำไรปีละแสน

นอกจากช่วยให้มีอาชีพมั่นคง วันนี้ยังสามารถสร้างแบรนด์ "โคขุนหนองแหน" ให้เป็นที่ยอมรับของตลาดได้แล้ว.
แหล่งอ้างอิงข้อมูล :
เพ็ญพิชญา เตียว". (19-02-2559). ไทยรัฐ.: สืบค้นเมื่อ 23-02-2559, เข้าถึงได้จาก : https://www.thairath.co.th/content/579125