เรื่องเด็ดเกร็ดเกษตร
ไก่พื้นเมืองทางเลือกทางรอดราษฎรไทย
15 พฤษภาคม 2558
2,563
ไก่พื้นเมืองทางเลือกทางรอดราษฎรไทย มนุษย์ได้นำมาเป็นสัตว์เลี้ยงเมื่อประมาณ 3,000 ปีก่อน จากนั้นไก่และมนุษย์ก็ดำรงชีวิตแบบพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน
ตามประวัติศาสตร์ มีรายงานไว้ว่าไก่พื้นเมืองนั้นเป็นไก่ที่มีต้นกำเนิดมาจากไก่ป่าในแถวทวีปเอเชีย โดยเฉพาะในแถบประเทศเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เช่น ไทย มาเลเซีย และจีนตอนใต้ ซึ่งมนุษย์ได้นำมาเป็นสัตว์เลี้ยงเมื่อประมาณ 3,000 ปีก่อน จากนั้นไก่และมนุษย์ก็ดำรงชีวิตแบบพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน

ไก่อาศัยการเลี้ยงดูและการป้องกันอันตรายจากมนุษย์ ในขณะที่มนุษย์อาศัยไก่และไข่เป็นอาหาร เป็นการพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน เรียกว่าเป็นขบวนการวิวัฒนาการของสัตว์และมนุษย์ให้อยู่ร่วมกันอย่างต่อเนื่อง การวิวัฒนาการของไก่เป็นไปตามวิถีชีวิตของมนุษย์เจ้าของซึ่งก็ขึ้นอยู่กับธรรมชาติ บางปีเกิดภัยธรรมชาติรุนแรง สัตว์เลี้ยงตายลง หรือมีโรคระบาดรุนแรง ไก่จะตายมากแต่ไม่ตายหมด จะมีเหลือให้ขยายพันธุ์จำนวนหนึ่ง
ซึ่งจำนวนนี้ตัวที่แข็งแรงทนทานเท่านั้นจึงจะอยู่รอดเป็นการคัดเลือกโดยธรรมชาติ จนเป็นไก่พื้นเมืองสืบทอดมาให้ใช้ประโยชน์ถึงทุกวันนี้ นับเป็นมรดกทางวัฒนธรรมเพื่อการบริโภค และเป็นมรดกทางเทคโนโลยีชีวภาพที่หลากหลาย เป็นทรัพย์สินภูมิปัญญา ที่เอื้อซึ่งกันและกัน แต่ส่วนใหญ่คนจะอาศัยไก่มากกว่าไก่อาศัยคน คือ ไก่สามารถคุ้ยเขี่ยหากินเองได้ตามธรรมชาติ ส่วนคนเมื่อไม่มีอาหารและไม่มีเงินใช้ก็จะคิดถึงไก่ ไก่จึงเป็นผู้ให้แก่คนมากกว่า

ดังนั้นไก่พื้นเมืองจึงเป็นไก่ที่มีวิวัฒนาการเปลี่ยนแปลงปรับปรุงพันธุ์มาโดยอาศัยพื้นฐานของธรรมชาติเป็นหลัก ทำให้มีหลากหลายสายพันธุ์ แต่ละสายพันธุ์จะมีจุดเด่นเป็นคุณสมบัติเฉพาะตัว เช่น ความต้านทานโรคและแมลง สามารถเติบโตและขยายพันธุ์ภายใต้สภาพแวดล้อมการเลี้ยงดูของเกษตรกรในชนบทโดยเฉพาะรายย่อย จึงเหมาะที่จะทำการอนุรักษ์ และพัฒนาใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน
ข้อมูลจากกรมปศุสัตว์ระบุไว้ว่าในปัจจุบันมีประชากรไก่พื้นเมืองของประเทศ ไทยจำนวนไม่น้อยกว่า 82,290,082 ตัว โดยภาคตะวันออกเฉียงเหนือมีประมาณ 34,998,723 ตัว, ภาคเหนือ 25,234,019 ตัว, ภาคกลาง 10,967,646 ตัว และภาคใต้ 17,089,694 ตัว มีเกษตรกรผู้เลี้ยงไก่พื้นเมือง 2,838,312 ครัวเรือน อยู่ ส่วนใหญ่ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ 1,414,402 ครัวเรือน, ภาคเหนือ 720,363 ครัวเรือน, ภาคใต้ 373,678 ครัวเรือน และภาคกลาง 329,519 ครัวเรือน ซึ่งส่วนใหญ่เลี้ยงเป็นอาชีพเสริม และเป็นอาหารในยามขาดแคลน
ไก่พื้นเมืองแบบไก่ประจำถิ่นก็มี เช่น ไก่แม่ฮ่องสอน ไก่แม่ฟ้าหลวง จะมีการเลี้ยงมากทางภาคเหนือ หรือ ไก่คอล่อน ไก่เบตงจะมีการเลี้ยงมากทางภาคใต้ ไก่ชีเลี้ยงมากในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ เป็นต้น และปัจจุบันส่วนงานที่เกี่ยวข้องต่างหันมาให้ ความสำคัญกับไก่พื้นเมืองมากขึ้น ซึ่งนอกเหนือจากมีรสชาติดีมีคุณค่าทางโภชนาการกว่าแล้ว ยังเป็นการคงไว้ซึ่งวัฒนธรรมทางการบริโภคอีกด้วย

ที่สำคัญในการทำการเพาะปลูกหลายพื้นที่ปัจจุบันได้อาศัยไก่พื้นเมืองเข้ามาเป็นกลไกหลักในการทำลายแมลงศัตรูพืช ตลอดถึงเป็นเครื่องตัดหญ้าตามธรรมชาติ ช่วยลดต้นทุนในการทำการผลิตไปในตัว สารเคมีเพื่อปราบศัตรูพืชสามารถลดการใช้ลงได้เมื่อเลี้ยงไก่ไว้ในสวนไม้ผล ตลอดถึงหญ้าและวัชพืชจะหมดไปทันทีเมื่อปล่อยไก่เข้าพื้นที่นั้น ๆ ซึ่งนี่คือคุณสมบัติพิเศษอีกข้อหนึ่งของไก่พื้นเมืองของไทย.

แหล่งที่มาของข้อมูล : "ไก่พื้นเมืองทางเลือกทางรอดราษฎรไทย.". [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก : http://www.dailynews.co.th/agriculture/320961