เรื่องเด็ดเกร็ดเกษตร

พระโคแรกนา

12 พฤษภาคม 2558
1,366
พระโคในทางศาสนาพรามหณ์ หมายถึง เทวดาผู้ทำหน้าที่เป็นพาหนะของพระอิศวรซึ่งเปรียบได้กับการใช้แรงงานและความเข้มแข็ง และเป็นสัตว์เลี้ยงที่พระกฤษณะและพระพลเทพดูแล ซึ่งเปรียบได้กับความอุดมสมบูรณ์ ดังนั้น ในการประกอบพระราชพิธีจรดพระนังคัญแรกนาขวัญ จึงได้กำหนดให้ใช้พระโคเพศผู้เข้าร่วมพระราชพิธีเสมอมาตั้งแต่รัชกาลที่ 1 เพื่อเป็นตัวแทนของความเข้มแข็งและความอุดมสมบูรณ์
พระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ได้มอบหมายให้กรมปศุสัตว์ เป็นหน่วยงานคัดเลือกพระโคเพื่อใช้ในพระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ โดยศูนย์วิจัยการผสมเทียมและเทคโนโลยีชีวภาพราชบุรี สังกัดสำนักเทคโนโลยีชีวภาพการผลิตปศุสัตว์ กรมปศุสัตว์จะดำเนินการคัดเลือกโคเพื่อเป็นพระโคตามหลักเกณฑ์ กล่าวคือ จะต้องเป็นโคที่มีลักษณะดี รูปร่างสมบูรณ์ มีความสูงไม่น้อยกว่า 150 ซ.ม. ความยาวลำตัวไม่น้อยกว่า 120 ซ.ม.ความสมบูรณ์รอบอกไม่น้อยกว่า 180 ซ.ม. ทั้งคู่จะต้องมีสีเดียวกัน ผิวสวย ขนเป็นมัน กิริยามารยาทเรียบร้อย ฝึกง่าย สอนง่ายไม่ดุร้าย เขาลักษณะโค้งสวยงามเท่ากัน ตาแจ่มใส หูไม่มีตำหนิ หางยาวสวยงามดี มีขวัญหน้า ขวัญทัดดอกไม้ซ้ายขวา และขวัญหลังถูกต้อง มีขาและกีบข้อเท้าแข็งแรง มองดูด้านข้างลำตัวจะเป็นสี่เหลี่ยม

กรมปศุสัตว์ได้ทำการคัดเลือกพระโคเพื่อใช้ในพระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ 2 คู่ พระโคแรกนาขวัญ 1 คู่ คือ พระโคเลิศ มีความสูง 156 ซ.ม. ความยาวลำตัว 240 ซ.ม. ความสมบูรณ์รอบอก 212 ซ.ม. อายุ 16 ปี พระโคฟ้า มีความสูง 174 ซ.ม. ความยาวลำตัว 239 ซ.ม. ความสมบูรณ์รอบอก 228 ซ.ม.อายุ 12 ปี พระโคสำรอง 1 คู่ คือ พระโคเพิ่ม มีความสูง 155 ซ.ม. ความยาวลำตัว 215 ซ.ม. ความสมบูรณ์รอบอก 190 ซ.ม.อายุ 5 ปี พระโคพูล มีความสูง 153 ซ.ม. ความยาวลำตัว 217 ซ.ม. ความสมบูรณ์รอบอก 189 ซ.ม. อายุ 5 ปี ซึ่งเป็นโคพันธุ์ขาวลำพูน มีสีผิวขาวอมชมพู ขนสีขาวสะอาด ทั้งลำตัวไม่มีจุดด่างดำ หรือสีอื่นบนลำตัว เขามีสีขาว เป็นลำเทียน เขาทั้งสองข้างมีลักษณะโค้งสวยงาม ดวงตาแจ่มใสสีน้ำตาลอ่อน ขนตาสีชมพู บริเวณจมูกขาว กีบสีขาว ขนหางเป็นพวงสีขาวยาว ลำตัวช่วงขาหลังและกีบมีความสมบูรณ์แข็งแรง เวลายืนและเดินสง่า นายยุคล ลิ้มแหลมทอง อดีตปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ บริจาคทรัพย์ซื้อพระโคฟ้า แล้วมอบให้กรมปศุสัตว์นำน้อมเกล้าฯถวายพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และใช้เป็นพระโคสำรองประจำปีพุทธศักราช ๒๕๕๑ และเป็นพระโคแรกนาขวัญประจำปีพุทธศักราช ๒๕๕๒ ? ๒๕๕๘ นายสรอรรถ กลิ่นประทุม บริจาคทรัพย์ซื้อพระโคเลิศ แล้วมอบให้กรม ปศุสัตว์นำน้อมเกล้าฯ ถวายพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และใช้เป็นพระโคสำรองประจำปีพุทธศักราช ๒๕๔๖ ? ๒๕๔๘ และเป็นพระโคแรกนาขวัญประจำปีพุทธศักราช ๒๕๔๙ และ ๒๕๕๘ นายทฤษดี ชาวสวนเจริญ อดีตอธิบดีกรมปศุสัตว์บริจาคทรัพย์ซื้อพระโคเพิ่ม แล้วมอบให้กรมปศุสัตว์นำน้อมเกล้าฯ ถวายพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และใช้เป็นพระโคสำรองประจำปีพุทธศักราช ๒๕๕๘ นายวิจารณ์ ภุกพิบูลย์ มอบพระโคพูลให้กรมปศุสัตว์นำ น้อมเกล้าฯ ถวายพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและใช้เป็นพระโคสำรองประจำปีพุทธศักราช ๒๕๕๘

******************************
ข้อมูล : ศูนย์วิจัยการผมเทียมและเทคโนโลยีชีวภาพราชบุรี กรมปศุสัตว์
ข่าว : พิจารณา สามนจิตติ นักวิชาการเผยแพร่ชำนาญการ กลุ่มเผยแพร่และประชาสัมพันธ์