เรื่องเด็ดเกร็ดเกษตร

ป้าสุรินทร์อนุรักษ์เกี่ยวข้าวด้วยมือนวดข้าวแบบดั่งเดิม

05 พฤศจิกายน 2561
2,395

นางบัวผัน ผลคำ อายุ 61 ปี อาชีพชาวนา อยู่บ้านโนนงิ้ว หมู่ที่4 ต.หนองสนิท อ.จอมพระ จ.สุรินทร์ กำลังนวดข้าวด้วยมือ หรือ ตีข้าว ฟาดข้าว เป็นการนวดข้าวแบบโบราณดั่งเดิม วิถีชีวิต ยังพอมีให้เห็นบ้าง ทุกวันนี้รถเกี่ยวพร้อมนวดข้าวในตัว วิถีชีวิตของชนบท เป็นการดำเนินชีวิตแบบเรียบง่าย พอเพียง เพื่อให้ข้าวเปลือกหลุดออกจากรวงข้าวโดยการตีข้าวหรือฟาดข้าว ด้วยการใช้ไม้ตีข้าว ด้วยวิธีเข้าไปยืนในผ้าแยงเขียวที่ปูไว้ แล้วเอาข้าวรวงข้าวมาประมาณ 1 หอบยัดใส่ลงในไม้ตีข้าว หันรวงข้าวออกไปทางด้านหน้าของผู้ตี ก่อนจะฟาดอย่างต่อเนื่องกันหลายๆ ครั้ง และพลิกข้าวรวงกลับเอารวงข้าวที่อยู่ด้านล่างขึ้นมาตี เมื่อเห็นว่าข้าวเปลือกหลุดออกจากรวงแล้ว ก็จะใช้ไม้ตีฟ่อนข้าว ทีเข้าไปที่รวงข้าวเป็นจังหวะอย่างต่อเนื่อง แล้ว ยกขึ้นมาเขย่าหลายๆ ครั้ง เพื่อให้แน่ใจว่าข้าวเปลือกหลุดออกจากรวงข้าวหมดแล้ว



นางบัวผัน เล่าว่า ตนเองได้เก็บเกี่ยวข้าวหอมมะลิ อินทรีย์ที่ปลูกไว้ โดยการใช้เคียวเกี่ยวข้าว เสร็จก็นำผ้าผ้าแยงสีเขียว มาปูเป็นลานแล้วนำข้าวรวงเป็นมัดๆ มาวางกองเอาไว้ แล้วค่อยๆ ใช้ไม้ตีรวงข้าว ที่ละมัด จนออกมาเป็นเมล็ดข้าวเปลือก แล้วตักใส่กระสอบถุงปุ๋ยไปเก็บที่บ้าน การตีข้าวแบบนี้ไม่ค่อยจะมีให้เห็นบ่อยหนักถือว่า ยังคงรักษาวัฒนธรรมเก่าของชาวบ้านที่เคยใช้กันมาสมัยช่วงยังไม่มีรถเกี่ยวข้าว ซึ่งตนพยายามอนุรักษ์ภูมิปัญญาชาวบ้านห ที่มีการสืบทอดกันมาตั้งแต่บรรพบุรุษของปู่ของทวด เคยใช้เเรงงานคนเก็บเกี่ยวข้าว แล้วลงแขกโดยชวนพี่น้อง และเพื่อนบ้าน มาช่วยกันตีข้าวจนได้ข้าวเป็นเมล็ดข้าวเปลือก แต่ทุกวันนี้การทำแบบนี้หายไป เพราะยุคสมัยเปลี่ยนจากแรงคนเป็นเครื่องจักรกล



แหล่งอ้างอิงข้อมูล :