ความนิยม:
0 1,033
นอนหนุนหมอนขวานผ้าขิด ณ ชุมชนบ้านศรีฐาน

ชุมชนบ้านศรีฐาน

ตำบลศรีฐาน เป็นตำบลอยู่ในเขตอำเภอป่าติ้ว จังหวัดยโสธร ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของจังหวัดยโสธร ประกอบด้วย 9 หมู่บ้าน เนื้อที่ประมาณ 17,601 ไร่ มีประชากรกว่า 6,000 คน ชาวพื้นเมืองส่วนใหญ่ได้อพยพ มาจากเมืองเวียงจันทร์ สปป.ลาว ตั้งแต่สมัยพระวอพระตา ส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธ สภาพพื้นที่เป็นที่ราบสูง ดินส่วนใหญ่เป็นดินร่วนปนทราย มีลำน้ำหลายสายไหลผ่าน เหมาะสำหรับทำการเกษตร คนในชุมชนส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทางการเกษตร ได้แก่ ทำนา ทำสวน ทำไร่มัน เลี้ยงสัตว์ และอาชีพทำประมง นอกจากนี้ บ้านศรีฐาน เป็นหมู่บ้านที่มีขนบธรรมเนียมประเพณีความเป็นอยู่ และการสืบทอดภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ยาวนาน นั่นคือ การผลิตหมอนขวานผ้าขิด จนเป็นเอกลักษณ์ของท้องถิ่นที่ขึ้นชื่อ และรู้จักกันในนาม "หมู่บ้านทำหมอนขิด" บ้านศรีฐาน อยู่ห่างจากตัวเมืองยโสธรประมาณ 20 กิโลเมตร ตามเส้นทางหลวงหมายเลข 202 ยโสธร-ป่าคิ้ว-อำนาจเจริญ ระหว่างหลักกิโลเมตรที่ 18-19 แยกทางขวามือเข้าไปทางหลวงชนบทอีก 3 กิโลเมตร ก็จะถึงบ้านศรีฐาน หมู่บ้านทำหมอนขิด ที่ขึ้นชื่อ

ในอดีตช่วงฤดูแล้ง บ้านศรีฐาน สภาพแวดล้อมโดยทั่วไปจะแห้งแล้งไม่มีน้ำเพียงพอต่อการอุปโภคบริโภค ชาวบ้านจึงได้รวบรวมเงินบริจาคสร้างแท้งค์น้ำรูปทรงเจดีย์ขนาดใหญ่ เพื่อเก็บกักเอาน้ำไว้ใช้ในหน้าแล้ง ซึ่งชาวบ้านจะเรียกแท้งค์น้ำรูปทรงเจดีย์นี้ว่า"เจดีย์น้ำศรีฐานสามัคคีสิริบุญญเมตตานุสรณ์" โดยสร้างไว้ที่บริเวณวัดป่าศรีฐาน ทำให้ชาวบ้านมีน้ำใช้เพียงพอตลอดทั้งปี

แหล่งผลิตหมอนขวานผ้าขิด ของฝากขึ้นชื่อเมืองยโสธร

บ้านศรีฐาน เป็นที่รู้จักและมีชื่อเสียงในด้านการทำหมอนขิด ซึ่งในอดีตชาวบ้านศรีฐานจะทำหมอนหนุนใช้ในครัวเรือนและใช้แลกเปลี่ยนสิ่งของ เช่น แลกข้าว ปลา พริก กระเทียม แทนการซื้อขายจากหมู่บ้านอื่น ทำบุญถวายพระ ตลอดจนใช้ในงานประเพณีต่าง ๆและใช้เป็นของฝากสำหรับกับญาติพี่น้องต่างถิ่น จึงเป็นที่รู้จักของคนนอกชุมชน ต่อมาได้มีการพัฒนารูปแบบหมอนให้มีหลากหลายรูปแบบมากขึ้น ซึ่งที่ได้รับความนิยมมากได้แก่ ที่นอนพับ ที่นอนระนาด หมอนกระดูก หมอนรองคอ หมอนผลไม้ เบาะรองนั่ง อันถือเป็นวิถีชีวิตของชาวบ้านศรีฐานที่ได้ถ่ายทอดสู่รุ่นลูกรุ่นหลานจนถึงปัจจุบัน ด้วยการตัดเย็บและถักทอ จากฝีมืออันประณีต และมีลวดลายที่หลากหลายมากขึ้น เป็นสนใจของนักท่องเที่ยวที่มาเยือนบ้านศรีฐาน การันตีด้วยสินค้าคุณภาพในระดับ5ดาว ปัจจุบันหมอนขิดบ้านศรีฐาน ถือเป็นหนึ่งในของฝากที่ขึ้นชื่อของจังหวัดยโสธร ทำให้ผลิตภัณฑ์หมอนขิดมีมูลค่าสูงขึ้นทุกปี ซึ่งผู้สนใจมาเยี่ยมชมหรือศึกษาดูงาน สามารถสอบถามข้อมูลได้ที่นายสมชัย เข็มเพชร ผู้ใหญ่บ้านศรีฐาน หมู่ที่ 4 โทร.085-7766752

แหล่งรวมรวบวิถีชีวิตและภูมิปัญญาท้องถิ่น จากอดีตสู่ปัจจุบัน

นอกจากหมอนขิดแล้ว ในหมู่บ้านศรีฐานยังมีสิ่งที่น่าสนใจให้ไปเที่ยวชม นั่นคือ"บ้านดิน" โดยบ้านดินหลังแรกของบ้านศรีฐานเกิดจากแนวคิดพึ่งตนเอง สร้างโดย"โจน จันได" กลุ่มอนุรักษ์ธรรมชาติบ้านศรีฐาน ซึีง“ดิน” เป็นวัสดุธรรมชาติที่หาง่าย หาได้ในท้องถิ่น โดยลักษณะของบ้านดิน กำแพงจะถูกก่อด้วยอิฐที่ทำจากดินเหนียวที่นำมาอัดเป็นก้อนแล้วฉาบด้วยดิน หลังคามุงด้วยหญ้าคา ปัจจุบันบ้านดินที่บ้านศรีฐานมีจำนวน 7หลัง ซึ่งแต่ละหลังจะแสดงถึงเรื่องราววิถีชีวิตความเป็นอยู่ สภาพแวดล้อม และวัฒนธรรมของชาวบ้านศรีฐาน อีกทั้งยังมีบึงโจ้โก้ แหล่งน้ำขนาดใหญ่ของหมู่บ้าน ที่แวดล้อมด้วยพืชพรรณ ทุ่งหญ้า และป่าโปร่ง ไม้ผลัดใบ และเป็นแหล่งอาหารทางธรรมชาติของชาวบ้านได้อาศัยและพึ่งพิง นอกจากนี้ยังมีศูนย์บริการท่องเที่ยวการเกษตรบ้านศรีฐาน ภายในอาคารจะจัดแสดงขั้นตอนการทำหมอนขิด ซึ่งเป็นอีกหนึ่งอาชีพของชาวบ้านศรีฐานในปัจจุบันอีกด้วย

เมนูอาหารของชุมชนบ้านศรีฐานที่ขึ้นชื่อ นั่นคือ “แกงยอดมะพร้าว” นับเป็นอาหารอีสานเลิศรสของคนท้องถิ่น ซึ่ง "ยอดมะพร้าวอ่อน" เป็นวัตถุดิบที่หาได้ง่ายในชุมชนแห่งนี้ แต่ก่อนจะได้ลิ้มรสเมนูเด็ดชั้นสูงนี้ ต้องเริ่มจากการปีนเก็บยอดมะพร้าวอ่อน ซึ่งหนึ่งต้นจะมีเพียงยอดเดียว เมื่อได้ยอดมะพร้าวอ่อนมาแล้ว นำมาทำการปลอกเปลือกให้เหลือเฉพาะยอดอ่อน จากนั้นนำยอดมะพร้าวไปหันเป็นชิ้นเล็กๆ นำไปต้มจนยอดมะพร้าวสุกดี แล้วนำไปต้มกับน้ำคั้นใบย่านางอีกครั้งหนึ่ง รอให้เดือดปรุงรสด้วยเกลือ น้ำปลาร้าเพื่อให้ได้รสชาติอาหารอีสานแท้ๆ เติมเครื่องปรุงใส่พริกผ่าซีกเพื่อเพิ่มความเผ็ดร้อนของแกง ใส่ตะไคร้และใบแมงลักเพิ่มความหอมของแกงยอดมะพร้าว ตักเสริฟพร้อมข้าวเหนียวร้อนๆ เท่านี้ก็อิ่มอร่อยได้ทั้งครอบครัว

แกงยอดมะพร้าว อาหารพื้นถิ่นจากชุมชนบ้านศรีฐาน

การทอผ้าลายขิด เป็นศิลปวัฒนธรรมที่สืบทอดกันมาเป็นเวลานาน จากคำบอกเล่าของผู้เฒ่าผู้แก่ในหมู่บ้านเล่าว่า “ขิด” เป็นภาษาพื้นบ้านของภาคอีสาน มาจากคำว่า สะกิด หมายถึง งัดช้อนขึ้นหรือสะกิดขึ้น สันนิษฐานว่ามาจากภาษาบาลีคำว่า"ขจิด" แปลว่า ทำให้งดงาม ในสมัยโบราณผ้าขิดเป็นผ้าที่มีคุณค่าสูงจะใช้ห่อพระไตรปิฎก ซึ่งเป็นที่เคารพศรัทธาของพุทธศาสนิกชน ต่อมาชาวบ้านได้นำผ้าขิดมาทำเป็นหมอนสามเหลี่ยม ซึ่งเดิมเรียกว่า"หมอนหน้าม้า" ตามลักษณะรูปทรงสามเหลี่ยมคล้ายหน้าม้า ซึ่งถือเป็นผลิตภัณฑ์ที่ทรงคุณค่า ใช้สำหรับถวายพระสงฆ์ชั้นผู้ใหญ่ หรือมอบแด่เจ้าเมืองผู้ที่เคารพนับถือ ซึ่งการทอผ้าลายขิดและการทำหมอนขิดนั้น ชาวบ้านศรีฐานได้ถ่ายทอดให้กับลูกหลานจากรุ่นสู่รุ่นจนถึงปัจจุบัน

ผ้าลายขิด ภูมิปัญญาท้องถิ่นสืบทอดจากรุ่นสู่รุ่น

ประเพณีงานบุญบั้งไฟ วัฒนธรรมทรงคุณค่าคู่เมืองยโสธร

ผลิตภัณฑ์หมอนขวานผ้าขิด สินค้าของฝากจากชุมชนบ้านศรีฐาน

Your browser is out-of-date!

Update your browser to view this website correctly.Update my browser now

×