พลิกปูมบัตรประชาชน

นับแต่มีการประกาศใช้พระราชบัญญัติบัตรประจำตัวประชาชนครั้งแรกปี พ.ศ.2486 ประเทศไทยได้มีการเปลี่ยนแปลงรูปแบบของบัตรมาหลายครั้ง จนถึงปัจจุบันคนไทยมีบัตรประจำตัวประชาชนใช้มาแล้ว 4 รุ่น ทั้งนี้ รุ่นที่กำลังใช้อยู่ คือ รุ่นที่ 3 และรุ่นที่ 4 ซึ่งจะมีการนำมาใช้หลังจากรุ่นที่สามและสี่หมดอายุแล้ว

1.บัตรรุ่นแรก (พ.ศ.2486-2505) มีลักษณะคล้ายแผ่นพับขนาดเล็ก 4 ตอน มีทั้งหมด 8 หน้า เริ่มใช้ตั้งแต่ปี พ.ศ.2486 จนถึงสิ้นปี พ.ศ.2505 ออกให้เฉพาะประชาชนในพื้นที่จังหวัดกรุงเทพฯและธนบุรี (กรุงเทพมหานครในปัจจุบัน) 2.บัตรรุ่นที่สอง (พ.ศ.2506-พ.ศ.2536) มีลักษณะสี่เหลี่ยมผืนผ้า ขนาดพกพาติดตัวได้ สะดวก มี 2 ด้าน รูปถ่ายผู้ถือบัตรเป็นรูปขาว-ดำ พิมพ์รายการผู้ถือบัตรด้วยเครื่องพิมพ์ดีดธรรมดา และต้นปี พ.ศ.2506 จนถึงสิ้นปี พ.ศ.2536 รวมทั้งสิ้น 30 ปี

3.บัตรรุ่นที่สาม (พ.ศ.2531-ปัจจุบัน) มีลักษณะคล้ายกับบัตรรุ่นที่สอง แตกต่างกันที่รูปถ่ายผู้ถือบัตรเป็นรูปสี พิมพ์รายการผู้ถือบัตรด้วยเครื่องคอมพิวเตอร์ขนาดใหญ่ และเคลือบด้วยวัสดุป้องกันการปลอมแปลงชนิดพิเศษ เริ่มใช้ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม พ.ศ.2531 จนถึงปัจจุบัน ขณะนี้ยังให้บริการทั่วประเทศ ยกเว้นเขตท้องที่ซึ่งเปิดให้บริการทำบัตรรุ่นที่สี่

4.บัตรรุ่นที่สี่ (พ.ศ.2539-ปัจจุบัน) มีลักษณะคล้ายบัตรเครดิต มีแถบแม่เหล็กบันทึกข้อมูลเจ้าของบัตร และผลิตด้วยคอมพิวเตอร์ทั้งระบบ รายการที่เพิ่มเติมขึ้นมาในบัตรรุ่นนี้ คือ การระบุหมู่โลหิต เพื่อประโยชน์ในเรื่องคลังข้อมูลแหล่งโลหิตของสภากาชาดไทย เริ่มใช้ตั้งแต่วันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ.2539 ในเขตท้องที่อำเภอเมืองปทุมธานี และกรุงเทพมหานคร 5.บัตรรุ่นที่ห้า (เริ่มใช้ พ.ศ.2547) เป็นบัตรสมาร์ทการ์ด ซึ่งเป็นบัตรอเนกประสงค์ที่อำนวยประโยชน์ต่อเจ้าของบัตรในด้านต่างๆ มากขึ้น เช่น ใช้แทนทะเบียนบ้าน เป็นบัตรเสียภาษี เป็นใบขับขี่ ฯลฯ ในบัตรเดียวกัน จะเริ่มใช้ตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2547 เป็นต้นไป

ข้อมูล : กรมการปกครองกระทรวงมหาดไทย