รัฐบาลตาลีบันในอัฟกานิสถานประกาศว่าหากถูกสหรัฐโจมตี ก็พร้อมทำสงคราม "จิฮัด" จริงๆ แล้ว จิฮัด มีความหมายอย่างไรกันแน่ ในภาษาอาหรับ คำว่า จิฮัด มักจะแปลกันว่า "สงครามศักดิ์สิทธิ์ " ซึ่งเกิดขึ้นในยุโรป สมัยสงครามครูเสด โดยหมายถึงสงครามต่อต้านมุสลิม

จิฮัดในความหมายที่เบากว่านั้นหมายถึง "การต่อสู้ศักด์สิทธิ์" ทั้งๆ ที่ตามหลักอักษรศาสตร์ล้วนๆ แล้ว คำว่า จิฮัด หมายถึงการต่อสู้ หรือ ดิ้นรน ซึ่งเป็นคำที่แตกต่างและไม่เกี่ยวข้องกับคำที่มีความหมายว่าสงครามแต่อย่างใด

ในแง่ของศาสนา ตามคำอธิบายในพระคัมภีร์ อัล กุระอ่าน และคำสอนโดยศาสดา มะหะหมัด คำว่า จิฮัด หมายถึงการดิ้นรนเพื่อประโยชน์ของชุมชน หรือการยับยั้งบาปส่วนตัว หรือหมายถึงความพยายามทั้งภายในและภายนอกสำหรับการเป็นมุสลิม หรือผู้ศรัทธาที่ดี

ผู้เชี่ยวชาญทางด้านศาสนาบอกว่า โดยหลักแล้วหมายถึงความพยายามที่จะพัฒนาตัวเอง จิฮัด เป็นหน้าที่ทางศาสนา หากถูกกำหนดให้เป็นเรื่องของการปกป้องศรัทธาต่อต้านผู้รุกราน ก็อาจออกมาในรูปของการใช้แนวทางทางด้านกฎหมาย การทูต เศรษฐกิจ ไปจนถึงการเมืองได้ นอกจากนั้น อิสลามยังอนุญาตให้ใช้กำลัง แต่ต้องอยู่ภายใต้ระเบียบที่เคร่งครัดเรื่องผู้บริสุทธิ์ อย่างเช่นผู้หญิง เด็ก หรือผู้พิการจะต้องไม่ได้รับอันตราย และข้อเสนอทางด้านสันติภาพใดๆ จากฝ่ายศัตรูจะต้องได้รับการยอมรับ ในกรณีที่กิจกรรมทางทหารเป็นเรื่องจำเป็น ใช่ว่าทุกคนจะประกาศ จิฮัดได้ การทำสงครามศาสนาจะต้องได้รับการประกาศโดยผู้ที่มีอำนาจเหมาะสม โดยได้รับคำแนะนำจากผู้ทรงคุณวุฒิทางด้านศาสนา ซึ่งจะพูดเป็นทำนองว่า ศาสนาและผู้คนที่ตกอยู่ในการข่มขู่และความรุนแรงมีสิทธิที่จะปกป้องตัวเองได้

แนวคิดเรื่องสงครามเพื่อความยุติธรรม เป็นสิ่งสำคัญมากสำหรับจิฮัด แต่แนวคิดนี้ถูกนำไปใช้ผิดๆ กระทั่งขัดแย้งกับหลักศาสนาอิสลามเอง อะไรที่ไม่ใช่ "จิฮัด" จิฮัดไม่ใช่แนวคิดของความรุนแรง ไม่ใช่การประกาศสงครามกับศาสนาอื่น พระคัมภีร์ อัล กุระอ่าน เขียนไว้อย่างชัดเจนว่า ชาวยิว และคริสเตียน เป็นกลุ่มคน ซึ่งควรได้รับการปกป้องและเคารพ คนทั้ง 3 กลุ่มศรัทธาในพระเจ้าองค์เดียวกัน พระอัลเลาะห์ ก็คือ คำว่าพระเจ้าในภาษาอาหรับ กิจกรรมทางการทหารในนามของอิสลามไม่ใช่เรื่องปรกติในประวัติศาสตร์อิสลาม ผู้เชี่ยวชาญทางด้านศาสนาบอกว่า ความรุนแรงที่เรียกกันว่าจิฮัดส่วนใหญ่แล้วไม่เกี่ยวกับอิสลาม และสงครามในนามของพระเจ้า ไม่ได้มีเฉพาะในศาสนาอิสลาม ศาสนาอื่นทั่วโลกต่างพูดถึงการทำสงครามเพราะความเชื่อในศาสนาเช่นกัน

ที่มา : กรุงเทพธุรกิจ