ปศุสัตว์เศรษฐี 
 
สุพี วงพิทักษ์ เกษตรกรต้นแบบการเลี้ยงโคขุน แห่งยโสธร
รักบ้านเกิดทีม 23 สิงหาคม 2553
คุณสุพี วงศ์พิทักษ์ เกษตรกรแห่งยโสธรวัย 55 ปี เป็นผู้หนึ่งซึ่งมีใจรักในการเลี้ยงสัตว์ หลังจากจบการศึกษาจากวิทยาลัยเกษตรกรรมจังหวัด ศรีสะเกษ ได้ไปมีโอกาสเข้าไปทำงานตำแหน่งหัวหน้าแผนกทุ่งหญ้า สหกรณ์เลี้ยงปศุสัตว์ กรป.กลาง โพนยางคำ จำกัด จังหวัดสกลนคร ในระหว่าง ปี พ.ศ.2530 - 2532 จึงมีความคิดที่จะมีฟาร์มเลี้ยงโคขุนเป็นของตนเอง ปัจจุบันทำหน้าที่เป็นอาสาปศุสัตว์และอาสาผสมเทียมของสำนักงานปศุสัตว์จังหวัดยโสธร ทำให้เป็นส่วนหนึ่งในการปรับปรุงพันธุ์สัตว์ของเกษตรกรให้ดีขึ้น โดยใช้น้ำเชื้อพ่อพันธุ์ชาร์โรเล่ส์ ผสมกับแม่พันธุ์ลูกผสมบราห์มัน ของเกษตรกร เมื่อมีผลผลิตเกิดขึ้น จึงได้เริ่มเลี้ยงโคขุนเมื่อปี พ.ศ. 2543 จำนวน 2 ตัว และได้ปรับแนวคิดของเกษตรกรในพื้นที่ให้มาเลี้ยงโคขุน โดยจัดตั้งเป็นกลุ่มเลี้ยงโคขุนหนองแหน และเป็นฟาร์มต้นแบบการเลี้ยงโคขุนของจังหวัดยโสธร
10,244

คุณสุพี วงพิทักษ์

คุณสุพี วงศ์พิทักษ์ เกษตรกรต้นแบบการเลี้ยงโคขุน จังหวัดยโสธร

คุณสุพีได้รวบรวมกลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงโคในชุมชน  จัดตั้งเป็นกลุ่มผู้เลี้ยงโคขุนหนองแหน และตั้งศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงชุมชนขึ้นเพื่อให้ความรู้แก่เกษตรกร ซึ่งส่วนใหญ่ยังขาดความรู้เรื่องการเลี้ยงโคที่ถูกต้อง ศูนย์เรียนรู้ฯตั้งอยู่ในพื้นที่ ส.ป.ก. ในเนื้อที่ จำนวน26-3-50 ไร่ ของ นายสุพี วงศ์พิทักษ์ และนางบุญญาภรณ์ วงศ์พิทักษ์ ถือเป็นฟาร์มต้นแบบการเลี้ยงโคขุน

ศูนย์เรียนรู้การเลี้ยงโคขุน

ศูนย์เรียนรู้การเลี้ยงสัตว์ ต. หนองแหน อ. กุดชุม จ. ยโสธร

กลุ่มโคขุนหนองแหน จัดตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 1 มีนาคม 2544 โดยการรวมตัวของเกษตรกรที่สนใจอาชีพการเลี้ยงโคขุนมีโดยมีนายสุพี วงศ์พิทักษ์ เป็นประธานกลุ่ม มีสมาชิกครั้งแรก 33 ราย โดยการลงหุ้นกันคนละ 2,000 บาท มีเงินทุนหมุนเวียนครั้งแรก 66,000 บาท ปัจจุบันมีสมาชิก 220 ราย มีเงินทุนหมุนเวียนและทรัพย์สินภายในกลุ่ม 1,200,000 บาท และได้เป็นกลุ่มเกษตรกรดีเด่นแห่งชาติสาขาอาชีพการเลี้ยงสัตว์ ( โคเนื้อ – โคขุน ) ประจำปี 2548 เข้ารับโล่พระราชทานจากสม เด็จพระบรมโอรสาธิราชสยามมงกุฎราชกุมาร ในงานพระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ ณ มณฑลพิธีท้องสนามหลวง วันที่ 11 พฤษภาคม

โรงเรือนเลี้ยงโค

ฟาร์มวงพิทักษ์

นายสุพี วงศ์พิทักษ์ เล่าว่า เหตุที่คิดจัดตั้งศูนย์และทำฟาร์มต้นแบบการเลี้ยงโคขุน ก็เพื่อให้ความรู้และถ่ายทอดเทคนิคและประสบการณ์ในการจัดการผลิตให้ประสบผลสำเร็จให้แก่เกษตรกรผู้สนใจ และเกษตรกรในกลุ่ม ให้มีความรู้และประสบการณ์ในการเลี้ยงโคเนื้อก่อนเริ่มต้นในการเลี้ยง หาตลาดรองรับผลผลิตที่มั่นคงทั้งในปัจจุบันและอนาคต ส่งเสริมการรวมกลุ่มการผลิตเพื่อเพิ่มอำนาจในการต่อรอง ซื้อขาย แลกเปลี่ยนสินค้าที่ผลิตได้ การเลี้ยงโคจะเน้นใช้วัตถุดิบและวัสดุในท้องถิ่น ในการดำเนินกิจการฟาร์ม เช่น ใช้ไม้ยูคาของตนเองในการสร้างโรงเรือน ใช้ฟางข้าวที่ได้จากการทำนา เป็นอาหารหยาบในการเลี้ยงสัตว์ ในช่วงหญ้าสดขาดแคลน ใช้มูลจากโคใส่แปลงหญ้าทำให้ต้นทุนในการผลิตต่ำ คัดเลือกซื้อโคเข้าขุนที่มีลักษณะดีจากชาวบ้าน เพราะถ้าโคเข้าขุนมีลักษณะที่ดีถูกต้องตามลักษณะ ก็จะส่งผลต่อการเจริญเติบโต ระยะเวลาเลี้ยงไม่นาน ต้นทุนในการเลี้ยงต่ำ และผลกำไรที่จะได้รับจะสูงตามมาด้วย

โคขุน

โคขุน จากฟาร์มวงศ์พิทักษ์

โคขุน

โคขุนตัวอ้วนๆจากฟาร์มวงศ์พิทักษ์

เทคนิคการขุนโคให้ได้เนื้อคุณภาพดี

โคที่เหมาะสำหรับเลี้ยงในสภาพภูมิอากาศของไทยมีลักษณะ เป็น โคพื้นเมือง 25% โคบราห์มัน 25% โคสายพันธุ์ยุโรป 50%โดยโคที่จะเลี้ยงขุนควรมีอายุตั้งแต่ 2 ปีขึ้นไป ทำการถ่ายพยาธิโคก่อนขุนและก่อนนำไปชำแหละ 3 เดือน โดยจะใช้ระยะเวลาในขุนอย่างน้อย 8 เดือนจึงนำมาชำแหละ แล้วบ่มซาก (Egering) ในห้องเย็นที่อุณหภูมิ 3 องศาอย่างน้อย 7 วัน  (ส่งโพนยางคำ)  แต่ถ้าขุนขายตลาดโคขุนทั่วไป จะใช้เวลาเลี้ยงขุนเพียง 3เดือน

วิธีการขุนโค

จะขังไว้ในคอกตลอด เพื่อให้โคใช้กำลังน้อยที่สุด อาหารที่ให้จะเป็นอาหารข้นและกากน้ำตาลเป็นหลัก เพื่อให้โคสร้างเนื้อและไขมันแทรกในเนื้อ โดยไม่ใช้ฮอร์โมนและสารเร่งโต จะทำให้เนื้อมีความนุ่มและรสชาติอร่อย

 
สูตรอาหารโคขุน

1. อาหารสำเร็จรูป 1 ส่วน

2. กากเบียร์ 1 ส่วน

กากเบียร์และอาหารสำเร็จรูป

กากเบียร์และอาหารเร็จรูป สำหรับเลี้ยงโคขุน

วิธีทำ/การให้                      

นำส่วนผสมคลุกเคล้าให้เข้ากัน จากนั้นนำไปให้โคกินทันที ไม่ควรเก็บไว้นาน เพราะจะทำให้อาหารบูด เน่าได้ การให้จะให้วันละสองครั้ง เช้า – เย็น

 

โคขุน

อาหารเสริม นอกเหนือจากอาหารข้น

-เสริมแร่ธาตุก่อนสำเร็จรูป แขวนไว้ให้โคกินตลอดเวลา ถ้าไม่มีก็ให้เกลือแทนก็ได้ เพื่อเสริมแร่ธาตุ

-เสริมกากน้ำตาลวันละ 1 กิโลกรัม โดยเทใส่รางให้โคเลียกิน

-ให้ฟางข้าวในรางให้โคกินตลอดทั้งวัน ไม่ไห้ขาด

-ให้หญ้าสด/ต้นข้าวโพดเสริมด้วยก็จะดีมาก (ถ้ามี)

 นอกจากเน้นเรื่องอาหารแล้วคุณสุพีจะให้ความสำคัญในเรื่องของสุขอนามัยสัตว์ ดูแลรักษาความสะอาดภายในฟาร์ม ฆ่าเชื้อโรคภายในโรงเรือนเป็นประจำ โดยใช้น้ำหมักชีวภาพที่ทำเองจากวัตถุดิบที่หาง่ายและประหยัด ซึ่งมีขั้นตอนการทำง่ายๆ ดังนี้

 

น้ำหมักฆ่าเชื้อโรคในคอกโค

น้ำหมักฆ่าเชื้อโรคในคอกโค

วัตถุดิบ
หอยเชอรรี่ 30 กก, กากน้ำตาล 1 ลิตร, จุลินทรีย์น้ำ 1 ลิตร, น้ำเปล่า 18 ลิตร, ถังพลาสติกขนาด 100 ลิตร

วิธีทำ
นำส่วนผสมทั้งหมดผสมคลุกเคล้าให้เข้ากัน หมักไว้ในถังพลาสติก ปิดฝาให้สนิท หมักไว้ประมาณ 1-3 เดือน ก็สามารถนำมาใช้ได้

วิธีการใช้
นำน้ำหมักที่กรองเอากากออกเรียบร้อยแล้ว นำมาเทบริเวณคอกโค จะเน้นเทบริเวณหลังคอกที่มีน้ำท่วมขัง

ประโยชน์
- ช่วยลดกลิ่นในคอกโค
- ทำให้หนอนแมลงวัน และลูกน้ำยุงลาย หยุดการเจริญเติบโต และตายในที่สุด

เกษตรกรท่านใดสนใจอยากจะผลิตโคขุนส่งสหกรณ์เลี้ยงปศุสัตว์ กรป.กลาง โพนยางคำ จำกัด จังหวัดสกลนคร สามารถขอคำแนะนำจากคุณสุพี  วงศ์พิทักษ์ ได้ ที่ ฟาร์มต้นแบบการเลี้ยงโคขุน เลขที่36 หมู่7 ตำบลหนองแหนอำเภอกุดชุมจังหวัดยโสธรจ้า


แหล่งที่มาของข้อมูล :
คุณสุพี วงศ์พิทักษ์
ที่อยู่ : หมู่ที่7 ตำบลหนองแหน อำเภอกุดชุม จังหวัดศรีสะเกษ