สวนเงินไร่ทอง 
 
  •  
การเพาะเห็ดฟางในโรงเรือนโดยใช้ทะลายปาล์มน้ำมันเก่า
จำนวนผู้ชม 3,978 คน
 
ชุมชนบ้านศิริพัฒนา เป็นพื้นที่หนึ่งที่อยู่ในตำบลพัฒนา อำเภอพัฒนานิคม จังหวัดลพบุรี มีสภาพพื้นที่ราบ ชาวบ้านในชุมชนส่วนใหญ่จะประกอบอาชีพเกษตรกรรม ไม่ว่าจะทำไร่ข้าวโพด ไร่มันสำปะหลัง และอาชีพหลักอีกอย่างหนึ่งก็คือการเลี้ยงวัวนม ชุมชนบ้านศิริพัฒนา เป็นชุมชนที่อยู่ห่างจากตัวจังหวัดลพบุรี ออกไปค่อนข้างไกล ทำให้ชุมชนดังกล่าว เป็นพื้นที่ที่อุดมสมบูรณ์ สามารถประกอบอาชีพได้ตลอดทั้งปี แต่ส่วนใหญ่พืชที่ปลูกจะเป็นพืชไร่ ที่มีอายุการปลูกในช่วงฤดูฝน ทำให้ชุมชนดังกล่าว ดูเขียวขจีไปด้วยผลผลิตทางการเกษตร นอกจากพืชไร่ ที่ประชากรในชุมชนให้ความนิยมกันแล้ว การเลี้ยงวัวนมยังถือเป็นอาชีพหลักอีกอย่างหนึ่งของคนในชุมชน มีการเลี้ยงกันเกือบทุกบ้าน ถือได้ว่าเป็นอาชีพหลักที่สามารสร้างรายได้ให้กับเกษตรกรได้ทุกวันอย่างต่อเนื่องนั่นเอง


คุณจันทร์ ธงศรี เกษตรกรจากชุมชนบ้านศิริพัฒนา ตำบลพัฒนา อำเภอพัฒนานิคม จังหวัดลพบุรี ได้มีการนำวัสดุเหลือใช้การเพาะเห็ดไปใช้ให้เกิดประโยชน์สูงสุด ด้วยการนำวัสดุเพาะที่เหลือใช้ไปใช้ในพื้นที่การเกษตร เพื่อให้เป็นปุ๋ยต่ออ้อย และข้าวโพด ซึ่งก็ทำให้ได้ผลผลิตที่ดีขึ้นกว่าเดิม เรียกว่าเป็นเกษตรกรผู้ที่ใช้สิ่งที่มีอยู่ให้เกิดประโยชน์และคุ้มค่าที่สุด นอกจากนั้นก็ยังได้คิดค้นวิธีการเพิ่มผลผลิตดอกเห็ด โดยการนำเศษเห็ดที่ตัดทิ้งมาใช้ให้เกิดประโยชน์อีกด้วย

คุณจันทร์ เกษตรกรผู้เพาะเห็ดฟาง ได้ทำการเพาะมาแล้วกว่า 3 ปี จากเมื่อก่อนเคยทำสวน ทำไร่ แต่เนื่องด้วยมีปัญหาในส่วนของสุขภาพ จึงได้หยุดสักพักหนึ่ง จากนั้นก็ได้ทำการศึกษาข้อมูลเกี่ยวกับการเพาะเห็ดฟางเพื่อสร้างรายได้เสริม โดยเริ่มแรกได้ทำการเพาะแค่ 1 โรงเรือน ปัจจุบันมีทั้งหมด 3 โรงเรือน จากเมื่อก่อนได้ทำโรงเรือนกับไม้กระถิน แต่ก็ใช้ได้แค่ปีเดียว ต่อมาก็ทดลองหันมาใช้ไม้ยูคาลิปตัส ก็ใช้ได้แค่ปีเดียวอีกเหมือนกัน คุณลุงจันทร์ก็เลยจัดทำโรงเรือนใหม่โดยลงทุนใช้เหล็กทั้งหมด ซึ่งถือว่าเป็นการลงทุนที่สูง แต่ก็คุ้มค่าเพราะใช้ได้นาน และเป็นการลงทุนครั้งเดียว



การเพาะเห็ดฟางแบบโรงเรือน : เป็นการใช้ความรู้ทางด้านการเกษตรแผนใหม่เข้าช่วยในทุกขั้นตอนของการเจริญเติบโต จนกระทั่งเกิดดอกและเก็บเกี่ยว ผู้ที่จะเพาะเห็ดฟางแบบโรงเรือน จึงควรจะผ่านการเพาะเห็ดแบบกองสูงหรือกองเตี้ยมาแล้ว เพื่อจะได้ทราบถึงความต้องการปัจจัยต่าง ๆ ในการเจริญเติบโตของเห็ดฟางทุกขั้นตอนตั้งแต่เริ่มแรกจนกระทั่งเก็บเกี่ยวผลผลิต ทั้งนี้เพราะการเพาะเห็ดฟางด้วยวิธีนี้ต้องลงทุนครั้งแรกสูงมากในด้านการก่อสร้างโรงเรือน เครื่องกำเนิดไอน้ำ และอุปกรณ์อื่น ๆ มีขั้นตอนในการเพาะเห็ดมากขึ้น โดยจะต้องหมักปุ๋ยที่จะใช้เพาะ, นำมาตีให้ละเอียด, ใส่ในโรงเรือน, เลี้ยงเชื้อรา, อบฆ่าเชื้อ, ปรับอุณภูมิความชื้นและแสง เป็นต้น หากปรับสภาพแวดล้อมไม่ถูกวิธีอาจทำให้เสียทั้งหมดได้การเพาะเห็ดฟางแบบโรงเรือน เป็นการใช้ความรู้ทางด้านการเกษตรแผนใหม่เข้าช่วยในทุกขั้นตอนของการเจริญเติบโต จนกระทั่งเกิดดอกและเก็บเกี่ยว ผู้ที่จะเพาะเห็ดฟางแบบโรงเรือน จึงควรจะผ่านการเพาะเห็ดแบบกองสูงหรือกองเตี้ยมาแล้ว เพื่อจะได้ทราบถึงความต้องการปัจจัยต่าง ๆ ในการเจริญเติบโตของเห็ดฟางทุกขั้นตอนตั้งแต่เริ่มแรกจนกระทั่งเก็บเกี่ยวผลผลิต ทั้งนี้เพราะการเพาะเห็ดฟางด้วยวิธีนี้ต้องลงทุนครั้งแรกสูงมากในด้านการก่อสร้างโรงเรือน เครื่องกำเนิดไอน้ำ และอุปกรณ์อื่น ๆ มีขั้นตอนในการเพาะเห็ดมากขึ้น โดยจะต้องหมักปุ๋ยที่จะใช้เพาะ, นำมาตีให้ละเอียด, ใส่ในโรงเรือน, เลี้ยงเชื้อรา, อบฆ่าเชื้อ, ปรับอุณภูมิความชื้นและแสง เป็นต้น หากปรับสภาพแวดล้อมไม่ถูกวิธีอาจทำให้เสียทั้งหมดได้



วัสดุ-อุปกรณ์ที่ใช้ในการเพาะเห็ด :

1. ทะลายปาล์มน้ำมันจากโรงงานสกัดน้ำมันปาล์ม / แปลงเกษตรกร

2. อาหารเสริม เป็นสิ่งสำคัญในการเพาะเห็ด เพราะวัสดุที่นำมาใช้มีธาตุอาหารน้อย เราจำเป็นต้องเพิ่มอาหารเสริมให้แก่แปลงเห็ด ซึ่งอาหารเสริมที่นำมาประกอบด้วย กากฝ้าย ไส้นุ่น ผักตบชวาแห้งสับ หากต้องการให้มีสารอาหารมากขึ้น ก็นำมาคลุกกับรำละเอียด ก็จะเป็นอาหารเสริมชั้นดีของเห็ดได้

3. เชื้อเห็ดฟาง ควรเป็นเชื้อเห็ดพันธุ์ดีที่ให้ผลผลิตสูง และเชื้อเห็ดไม่ควรแก่หรืออ่อนจนเกินไป

ขั้นตอนการเพาะเห็ด :ในการเพาะเห็ดควรเลือกพื้นที่ให้เหมาะสม หากพื้นที่มีความอุดมสมบูรณ์ มีธาตุอาหารสูงก็ช่วยเพิ่มผลผลิตของเห็ด ควรปฏิบัติดังต่อไปนี้

1. นำทะลายเปล่าปาล์มน้ำมันมาทำการแช่น้ำไว้ ประมาณ 3 วัน คลุมด้วยผ้าพลาสติก

2. หลักจากหมักครบกำหนดแล้วจึงนำทะลายเปล่าปาล์มน้ำมันมาเรียงเป็นแถวๆ บนชั้นเพาะเห็ด

3. ทำการอบฆ่าเชื้อ โดยก่อไฟแล้วปล่อยควันไฟให้เข้าไปในโรงเพาะเห็ด ประมาณ 6 – 7 ชั่วโมง ให้อุณหภูมิอยู่ที่ 70 องศา ในระยะเวลา 2 – 3 ชั่วโมง โดยจะต้องทำการอบทั้งวัน

4. เตรียมเชื้อเห็ดฟางผสมกับอาหารเสริม หว่านบนแถวที่เตรียมไว้

5. ปิดโรงเพาะเห็ดให้สนิท หลังจากนั้นประมาณ 3 วัน แล้ววันที่ 4 ค่อยเปิดดู เมื่อเห็ดเดินใยก็เอาน้ำฉีด ฉีดทุกชั้น และให้อุณหภูมิอยู่ที่ 35 องศา(ห้ามให้เกินถ้าเกินเห็ดจะฝ่อ) จากนั้นก็ต้องทำการเปิดประตูโรงเพาะเพื่อระบายอากาศ

6. หลังจากนั้นเปิดดูทุกวันได้ อีกประมาณ 7 - 10 วัน ดอกเห็ดก็จะออก และสามารถเก็บผลผลิตขายได้

หมายเหตุ :

-ในช่วงหน้าหนาวเห็ดจะออกดอกช้า ประมาณ 10 – 12 วัน ให้ผลผลิตไม่ดี ดูแลรักษายากได้ราคาดี
-ในช่วงหน้าร้อนเห็ดจะออกดอกเร็ว ประมาณ 9 – 10 วัน ให้ผลผลิตดี ควบคุมง่าย แต่ราคาไม่ค่อยดี



การใช้ทะลายปาล์มเพาะเห็ดฟางนั้นจะต้องทำการหมักทะลายปาล์มไว้ก่อนนำมาใช้ : ซึ่งจะทำการหมักพร้อมกับส่วนผสมอื่นๆ โดยจะหมักเป็นระยะเวลา 3 วัน การใช้ทะลายปาล์มเพาะ 1 ครั้ง นั้นสามารถใช้เพาะเห็ดได้ 3 รุ่น ซึ่งถือว่าคุ้มค่าและช่วยลดต้นทุนให้กับเกษตรกรได้เป็นอย่างดี โดยคุณลุงจันทร์ได้เล่าให้ฟังว่าตนจะสั่งซื้อทะลายปาล์มจากจังหวัดชุมพร ครั้งละประมาณ 16 ตัน ตันละ 750 บาท ใช้เพาะเห็ดครั้งละ 3 ตัน

เชื้อเห็ดที่คุณลุงจันทร์เพาะอยู่นั้น จะรับซื้อมาจาก 2 แหล่ง โดยซื้อมาจากวิหารแดง(เพชรวิหาร) ขวดละ 8 บาท จะให้ดอกเห็ดที่ใหญ่ แต่ให้ผลผลิตน้อย และอีกที่หนึ่งก็คือ ชัยบาดาล(เชื้อ 3 เอ) ขวดละ 10 บาท ให้ดอกเล็กกว่า แต่ให้ดอกในปริมาณที่เยอะกว่า ซึ่งปัจจัยอีกอย่างหนึ่งที่จะทำให้ได้ผลผลิตดอกเห็ดเยอะนั่นก็คือทะลายปาล์ม ลงทะลายปาล์มหนึ่งครั้งสามารถเพาะเห็ดได้ 3 รุ่น จะให้ผลผลิตเยอะสุดคือรุ่นที่ 1 แต่จะต้องลงทุนค่อนข้างสูง

ที่มา :
ศูนย์ทางด่วนข้อมูลการเกษตร *1677
สถานีวิทยุร่วมด้วยช่วยกัน จ.สระบุรี
------------ ^ ^ ------------
แหล่งอ้างอิง :
จันทร์ ธงศรี หมู่ที่ 9 ตำบลพัฒนา อำเภอพัฒนานิคม จังหวัดลพบุรี
  •