ผลิตข้าวกล้องแบบโบราณกับคุณยายสวรรค์ สุวรรณศรี

จำนวนผู้ชม 4765 คน
พิมพ์หน้านี้
ข้าวกล้องหอมมะลิแบบโบราณ จะอุดมไปด้วยแร่ธาตุและวิตามินที่ร่างกายต้องการ เหมาะสำหรับสตรีมีครรภ์ ผู้สูงอายุ ผู้ป่วยพักฟื้นและบุคคลทั่งไปที่ใช้ความคิดและสมอง … ข้าวกล้องหอมมะลิ มีจมูกข้าวและใยอาหาร เป็นประโยชน์ต่อการสร้างภูมิคุ้มกันโรคให้กับร่างกายและระบบขับถ่าย ช่วยป้องกันโรคเลือดออกตามไรฟัน อ่อนเพลีย ร่างกายไม่มีแรง ใยอาหารช่วยดูดซับของเสียและสารพิษต่าง ๆ ออกจากร่างกาย ป้องกันการเกิดมะเร็งลำไส้ใหญ่


   บ้านม่วงน้ำ ม.2 ต.ปาฝา อ.จังหาร จ.ร้อยเอ็ด อยู่ห่างจากตัวอำเภอจังหารประมาณ 5กม. มีถนนคอนกรีต/ถนนลาดยาง ผ่านเส้นทางไปยังหมู่บ้านตลอดสาย และเส้นทางระหว่างหมู่บ้านสองหมู่บ้านจะเป็นถนนคอนกรีตและถนนลาดยาง พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นพื้นที่กว้างเหมาะสำหรับทำการเกษตร เกษตรกรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทำนา ส่วนอาชีพเสริมจะปลูกพืชผักทำสวนครัวไว้จำหน่าย มีคลองชลประทานที่อยู่บริเวณใกล้เคียงทำให้นอกจากทำนาปีแล้วยังมีการทำนาปรังอีกด้วย และมีกลุ่มอาชีพของแม่บ้านเกษตรกรหลายกลุ่ม เช่น การผลิตข้าวกล้อง การทอผ้าไหมมัดหมี่ และกลุ่มผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวจำหน่าย  

คุณยายสวรรค์

 คุณยายสวรรค์ สุวรรณศรี วัย 61ปี เป็นเกษตรกรผู้ผลิตข้าวกล้องหอมมะลิจำหน่าย เดิมทีบ้านเกิดอยู่ที่สุพรรณบุรี  ที่โน่นมีการประกอบอาชีพทำนาอย่างเป็นล่ำเป็นสันกว่า 100ไร่  ปลูกข้าวเจ้าพันธุ์สุพรรณบุรี1,2 เมื่อได้ผลผลิตส่วนหนึ่งก็จะนำไปจำหน่าย และบางส่วนเก็บไว้บริโภคในครัวเรือน  จากครอบครัวชาวชนบทที่อยู่อาศัยห่างไกลจากโรงสีข้าวชุมชน  ที่นี่จึงมีเครื่องสีข้าวที่มีการผลิตขึ้นมาเอง  ข้าวที่ทำการขัดสีออกมาเป็นข้าวกล้องที่มีสารอาหารหลายชนิดไว้รับประทานกันตลอดทั้งปี

  

ข้าวกล้องหอมมะลิ

ประโยชน์จากข้าวกล้องหอมมะลิ

ข้าวกล้องหอมมะลิแบบดั้งเดิม เป็นการนำเอาข้าวหอมมะลิที่สีเอาแกลบหรือเปลือกออกเพียงครั้งเดียวโดยไม่มีการขัดสีเอารำช้าวออกไป จึงอุดมไปด้วยคุณค่าทางโภชนาการของแร่ธาตุและวิตามินที่ร่างกายต้องการ  เหมาะสำหรับสตรีมีครรภ์ ผู้สูงอายุ ผู้ป่วยพักฟื้นและบุคคลทั่วไปที่ใช้ความคิดและสมองในการทำงาน

ข้าวกล้องหอมมะลิ มีจมูกข้าวและใยอาหารที่เป็นประโยชน์ต่อการสร้างภูมิคุ้มกันโรคให้กับร่างกายและระบบขับถ่าย ช่วยในการป้องกันโรคเลือดออกตามไรฟัน อ่อนเพลีย ร่างกายไม่มีแรง ใยอาหารจะช่วยดูดซับของเสียและสารพิษต่าง ๆ ออกจากร่างกาย รวมไปถึงการป้องกันการเกิดมะเร็งลำไส้ใหญ่

 

วัสดุ/อุปกรณ์  :  เครื่องสีข้าวกล้องมือหมุนแบบโบราณกระด้ง– ตระแกรง– ถาด- กาละมัง

 

ขั้นตอนการผลิต

1.นำข้าวเปลือกขึ้นชั่งน้ำหนักก่อนเพื่อเป็นการเปรียบเทียบน้ำหนักข้าวก่อนและหลังการขัดสี

2. นำข้าวเปลือกมาสีด้วยเครื่องสีข้าวกล้องมือหมุนแบบโบราณหรือเทข้าวเปลือกลงในเครื่องกะเทาะข้าวเปลือกหรือเลือกเอาอย่างใดอย่างหนึ่งก็ได้

3. เมื่อผ่านการจัดสีครั้งแรก ข้าวที่ได้จะเป็นทั้งข้าวเปลือกที่ยังไม่มีการกะเทาะเปลือกและมีส่วนที่กะเทาะเปลือกออกแล้วอยู่รวมกัน

4. นำข้าวกล้องที่ได้จากการขัดสีครั้งแรกมาฝัดด้วยกระด้ง เพื่อให้แกลบ (เปลือกข้าว) แยกออกจากกัน จะได้ข้าวกล้องที่ไม่มีข้าวเปลือกปน ใช้กระด้งในการฝัดแยกข้าว 2ขนาดด้วยกันโดยขนาดแรกจะมีลักษณะตาข่ายที่ตาห่างและอีกกระด้งจะเป็นลักษณะตาถี่เพื่อทำการคัดแยกเอาเมล็ดข้าวกล้องที่สมบูรณ์ที่สุด

5. นำข้าวกล้องที่มีข้าวเปลือกปนมาเข้าเครื่องสีอีก 1ครั้ง สำหรับกะเทาะข้าวเปลือกที่ยังไม่สามารถกะเทาะเปลือกออกได้

6. นำข้าวมาฝัดและคัดแยกคุณภาพของเมล็ดจากข้าวกล้องและข้าวหักออกจากกันด้วยตระแกรงขนาดต่างๆกัน ให้เหลือเพียงข้าวกล้องเพียงอย่างเดียวอีกครั้ง

7.เก็บเอากากที่ปลอมปนคัดแยกออกไปจะได้ข้าวกล้องหอมมะลิที่ทรงคุณค่าทางโภชนาการสูงใส่ในกาละมังเพื่อรอการบรรจุต่อไป ข้าวกล้องที่สีออกมาสมบูรณ์แล้วจะมีลักษณะสีครีมขุ่นและมีจมูกข้าวที่สมบูรณ์สารอาหารที่มีอยู่โดยครบถ้วน

เครื่องสีข้าวโบราณ

   เมื่อปี 2517คุณยายสวรรค์ ภายหลังจากที่ย้ายถิ่นฐานจากบ้านเกิดเมืองนอนจังหวัดสุพรรณบุรี มาอยู่กินกับสามีชาวร้อยเอ็ด จึงนำเอาเครื่องสีข้าวมือหมุนแบบโบราณซึ่งเป็นมรดกตกทอดจากบรรพบุรุษติดมือมาด้วย   คุณยายเล่าให้ฟังว่าเครื่องนี้ทำมาจากไม้สักล้วนๆ สามารถนำมาฝัดข้าวเปลือกให้เปลือกกะเทาะออก เครื่องฝัดข้าวชนิดนี้สามารถฝัดข้าวเปลือกได้ถึงชั่วโมงละ 20กิโลกรัม โดยใช้แรงงานคนในการหมุนเครื่องจักรเพียงคนเดียวเท่านั้น 

ข้าวเลือกเจ้าหอมมะลิ

ข้าวเปลือกที่นำมาผลิตเป็นข้าวกล้องจะใช้พันธุ์ข้าวขาวดอกมะลิ 105ซึ่งจากคำบอกเล่าของคุณยายสวรรค์กล่าวว่าข้าวชนิดนี้จะมีสารอาหารมากที่สุด   นอกจากผลผลิตข้าวหอมมะลิที่ปลูกเองกว่า 4,000 กิโลกรัมที่ยังไม่เพียงพอต่อการผลิตเป็นข้าวกล้องจำหน่าย  คุณยายสวรรค์จึงมีการรับซื้อข้าวเปลือกจากเกษตรกรรายอื่นๆ เพื่อเพิ่มปริมาณผลผลิต   

สีข้าวแบบโบราณ

  • เมื่อได้ข้าวเปลือกแล้วก็เทลงในเครื่องขัดสีเพื่อกะเทาะเอาเปลือกออก และเมื่อขัดสีแล้วเมล็ดข้าวจะแยกออกเป็น 2ส่วนด้วยกัน คือ แกลบดิบจะแยกออกทางด้านหลังของตัวเครื่อง และข้าวที่กะเทาะเปลือกแล้วจะออกทางด้านหน้าบริเวณที่มีวัสดุรองรับ

ข้าวกล้อง

  • ข้าวที่ได้จากการสีกะเทาะเปลือกจะมีทั้งข้าวสารและข้าวเปลือกปะปนกันอยู่ แต่ก็ยังไม่สมบูรณ์ ก็จะนำไปสู่ขบวนการคัดแยกกันอีกครั้ง 

เครื่องแยกข้าว

  • คุณยายสวรรค์ใช้กระด้งไม้ไผ่ในการฝัด(คัดแยก) ข้าว  2ขนาดด้วยกัน โดยตัวแรกจะเป็นกระด้งตาห่างและอีกตัวจะเป็นกระด้งตาถี่ เพื่อทำการคัดแยกเมล็ดข้าวกล้องที่จะสมบูรณ์ที่สุด ในส่วนของข้าวเปลือกที่ยังไม่สามารถกะเทาะเปลือก คุณยายสวรรค์จะนำไปเข้าสู่กระบวนการสีกะเทาะเปลือกอีกครั้ง

ฝัดข้าว

  • คุณยายสวรรค์แนะนำให้ฝัดข้าวแบบเบาๆเพื่อให้ข้าวกล้องและข้าวเปลือกแยกออกจากกัน อาจจะต้องทำซ้ำ 2-3ครั้ง เพื่อให้ได้เมล็ดข้าวกล้องที่สมบูรณ์ที่สุด

ข้าวสารกล้อง

  • หลังจากกระบวนการฝัดเสร็จสมบูรณ์แล้วก็จะแยกข้าวเปลือกที่ยังไม่กะเทาะออกไปเก็บไว้ต่างหากเพื่อนำไปเข้าเครื่องฝัดอีกครั้ง ส่วนข้าวกล้องก็จะนำมาคัดแยกสิ่งปลอมปนออกให้หมด 

คัดแยกสิ่งเจือปน

  • นำข้าวกล้องที่ขัดสีแล้วมาคัดแยกสิ่งเจือปนออก เพื่อให้พร้อมสำหรับการบรรจุต่อไป

ข้าวกล้องหอมมะลิ

  ข้าวกล้องที่สีออกมาสมบูรณ์แล้วจะมีลักษณะสีครีมขุ่นและมีจมูกข้าวที่สมบูรณ์ มีสารอาหารครบถ้วน  ที่นี่สามารถผลิตข้าวกล้องได้วันละ 20-40กิโลกรัม จำหน่ายในราคากิโลกรัมละ 35บาท  ในข้าวกล้องมีทั้งวิตามินและเกลือแร่ วิตามินเอ วิตามินอี วิตามินบี 1วิตามินบี 2และวิตามินบีอื่นๆ อีกหลายชนิด และยังอุดมไปด้วยธาตุเหล็ก แคลเซียม ฟอสฟอรัส แมกนีเซียม และโพแทสเซียม นอกจากนี้ยังมีใยอาหาร ช่วยให้ระบบขับถ่ายเป็นไปอย่างปกติ ลดการท้องผูก ป้องกันโรคเกี่ยวกับลำไส้ และโรคมะเร็งลำไส้ อีกทั้งยังช่วยป้องกันโรคหัวใจขาดเลือด โรคเบาหวาน ทำให้ในปัจจุบันมีผู้ที่สนใจบริโภคกันเป็นอย่างมากและมีผู้ว่าจ้างคุณยายสวรรค์ผลิตข้าวกล้องให้เป็นประจำทุกวัน  รายได้จากกลุ่มวิสาหกิจชุมชนผู้ผลิตข้าวกล้องแห่งนี้สามารถจำหน่ายผลผลิตเดือนละไม่ต่ำกว่า  2หมื่นบาท   นอกจากผลิตข้าวกล้องหอมมะลิจำหน่ายแล้ว คุณยายสวรรค์เองยังรับจ้างผลิตอีก หากมีลูกค้านำข้าวเปลือกมาเอง คุณยายจะคิดค่าสีเป็นข้าวกล้องกิโลกรัมละ 4 บาทเท่านั้น  

หุงข้าวกล้อง

  • วิธีการหุงข้าวกล้องให้น่ารับประทานสูตรคุณยายสวรรค์ผู้มีประสบการณ์ในการบริโภคข้าวกล้องมานานกว่า 40ปี โดยวิธีการซาวข้าวกล้องหอมมะลิกับน้ำสะอาดเพียงครั้งเดียวเบาๆ เพื่อไม่ให้สูญเสียคุณค่าทางอาหาร ทั้งแร่ธาตุและวิตามิน และเพื่อให้ข้าวกล้องมีความนิ่มมากขึ้นจะต้องตวงข้าวกล้องใส่หม้อ แช่น้ำทิ้งไว้ประมาณ 30นาที และอัตราส่วนในการหุงนั้นต้องใช้ข้าวกล้อง  1ส่วน ต่อน้ำ 3ส่วน  แช่น้ำทิ้งไว้อีกประมาณ 30นาที จึงจะนำไปหุงได้ หรืออาจใช้วิธีใส่ข้าวขาวขัดผสมลงไปในอัตราส่วน 1ต่อซึ่งทั้ง 2วิธีนี้จะทำให้ข้าวกล้องมีความนุ่ม น่ากินมากขึ้น

 

ภูมิปัญญาจาก : คุณสวรรค์ สุวรรณศรี บ้านเลขที่ 132 หมู่ 2 ต.ปาฝา อ.จังหาร จ.ร้อยเอ็ด

แหล่งที่มาของข้อมูล :  ศูนย์ทางด่วนข้อมูลการเกษตร *1677 เครือข่ายสถานีวิทยุร่วมด้วยช่วยกัน จ.อุบลราชธานี


แหล่งที่มาของข้อมูล :
คุณสวรรค์ สุวรรณศรี
ที่อยู่ : หมู่ที่2 ตำบลปาฝา อำเภอจังหาร จังหวัดร้อยเอ็ด