สวนเงินไร่ทอง 
 
เพิ่มผลผลิตฟักทอง ด้วยเทคนิคการต่อดอกและล่อด้วยนม
รักบ้านเกิดทีม 08 กุมภาพันธ์ 2553
ฟักทอง เป็นพืชตระกูลแตงที่มีลักษณะเดียวกันกับพี่น้องในตระกูล คือ มีดอกแบบไม่สมบูรณ์เพศ ในหนึ่งต้นจึงมีทั้งดอกเพศผู้และเพศเมียแยกกันอยู่ ดังนั้น ในการผลิตฟักทอง จำต้องอาศัยการผสมเกสรจาก แมลง ลม น้ำ ธรรมชาติ และตัวผู้ปลูกเข้าช่วย ทั้งนี้ก็เพื่อให้ได้ผลผลิตต่อต้น/ต่อไร่เพิ่มขึ้นและเกิดความคุ้มค่าในการลงทุน ซึ่งเทคนิคดังกล่าวนิยมเรียกกันจนติดปากผู้ปลูกฟักทองด้วยกันว่า "การต่อดอก" ซึ่งมีวิธีการทำดังนี้
8,398

ลักษณะของดอกฟักทอง : ฟักทองจะออกเป็นดอกเดี่ยวอยู่ตามข้อใบ เป็นดอกที่ไม่สมบูรณ์เพศ กล่าวคือ มีดอกเพศผู้และเพศเมียแยกกันอยู่ในต้นเดียวกัน มีกลีบเลี้ยงสีเขียว กลีบดอกมีสีเหลือง 5 กลีบ ดอกตัวเมีย จะมีรังไข่กลมยาว 2-5 เซนติเมตร ลักษณะคล้ายผลฟักทองขนาดเล็ก ส่วนของยอดเกสรมี 2-5 แฉก เมื่อดอกตัวเมียได้รับการปสมเกสรแล้วจะพัฒนาไปเป็นผลฟักทองต่อไป

++ การสังเกตดอกตัวเมียและตัวผู้ของฟักทอง ++

ในระยะแรกของการเจริญเติบโต ฟักทองจะมีแต่ดอกตัวผู้ ส่วนดอกตัวเมียจะเริ่มมีตั้งแต่ข้อที่ 12-15 เป็นต้นไป ส่วนใหญ่ดอกที่เกิดปลายเถาและเถาแขนงจะเป็นดอกตัวเมีย


การต่อดอก โดยปลิดกลีบดอกตัวผู้ออกแล้วนำไปเคาะให้ละอองเกสรตกลงบนดอกตัวเมีย

++ การต่อดอกฟักทอง ++

ดอกตัวเมียและตัวผู้ของฟักทองจะเริ่มบานในช่วงเวลา 3.30-6.00 น. อับละอองเรณูของฟักทองจะแตกระหว่างเวลา 21.00-3.00 น. ละอองเรณูจะมีชีวิตอยู่ได้ประมาณ 16 ชั่วโมง หลังอับละอองเรณูแตกยอดเกสรตัวเมียจะพร้อมรับการผสมเกสรก่อนดอกบาน 2 ชั่วโมง และหลังดอกบาน 10 ชั่วโมง ดังนั้นในช่วงเวลาที่มีความเหมาะสมต่อการช่วยผสมเกสรฟักทอง คือ ตั้งแต่เวลา 6.00-9.00 น.

เมื่อดอกฟักทองกำลังบานให้เลือกดอกตัวผู้ที่เพิ่งแย้มบานมาปลิดกลีบดอกออกให้หมด ก่อนนำไปเคาะละอองเกสรให้ตกลงบนดอกตัวเมีย **ถ้าเกิดการผสมติด ดอกตัวเมียจะมีการพัฒนาไปเป็นผลอ่อน แต่ถ้าผสมไม่ติดดอกตัวเมียจะฝ่อไป วิธีนี้เรียกว่า "การต่อดอก"


++ การล่อแมลงช่วยผสมเกสร ++

อีกวิธีหนึ่งที่เกษตรกรผู้ปลูกฟักทอง จ.สกลนคร แนะนำเทคนิคง่ายๆ คือ เอานมผงที่ใช้เลี้ยงทารกผสมน้ำพอประมาณ พ่นใส่ดอกฟักทองในระยะที่ดอกกำลังบาน เพื่อล่อแมลงมาช่วยผสมเกสร วิธีนี้ช่วยให้ฟักทองติดผลทุกเถา โดยไม่ต้องต่อดอก

------------------------------- ^ ^ ------------------------------
ที่มา:
วารสารเส้นทางกสิกรรม ปีที่ 14 ฉบับที่ 163 เดือนมีนาคม.การผลิตฟักทองแบบปลอดภัย.ชมรมเผยแพร่ความรู้ทางการเกษตร จ.พิจิตร