ณ พื้นที่ราบลุ่ม ลักษณะดินปนทรายในเขตทุ่งกุลาร้องไห้ มีฝนตกในช่วงระหว่างเดือนกรกฎาคม- กันยายน พื้นที่แห้งแล้งมากในเดือนมีนาคม - เมษายนของทุกปี เกษตรกรส่วนใหญ่ที่นี่จะทำนาและสลับกับการปลูกพืชเศรษฐกิจในท้องถิ่น เช่น หอมแดง พริก กระเทียม ฟักทอง เป็นต้น
คุณคำรัตน์ ไชยรัตน์ เกษตรกรวัย 56ปี หนึ่งในเกษตรกรผู้ปลูกหอมแดงและกระเทียม พื้นที่กว่า 10ไร่ ที่นี่มีทั้งหอมแดงสดและหอมแดงแห้งจำหน่าย ผลผลิตเฉลี่ย 3,500-4,000 กิโลกรัม/ไร่ หอมแดงจัดได้ว่าเป็นพืชระยะสั้นที่เกษตรกรภายในหมู่บ้านแข่ ม.5-ม.6-ม.7ปลูกกันหลังจากทำนาจนกลายเป็นพืชเศรษฐกิจอีกชนิดหนึ่งของจังหวัดยโสธรที่น่าสนใจ
หอมแดง เป็นพืชผักที่มีการปลูกมากในภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศไทยผลผลิตส่วนใหญ่ใช้ในประเทศไทยทุกครัวเรือนนำไปประกอบอาหาร หอมแดงเป็นพืชล้มลุก มีลำต้นใต้ดินสะสมอาหาร สามารถขึ้นได้ในดินแทบทุกชนิด โดยเฉพาะดินร่วน ที่มีความเป็นกรดเป็นด่าง ( pH ) ประมาณ 5.0 - 6.5 และความชื้นในดินสูง ในขณะที่เจริญเติบโต ช่วงระยะเวลาที่ปลูกได้ผลดี คือ หลังจากการเก็บเกี่ยวจากการทำนาตั้งแต่เดือน พฤศจิกายน - มีนาคม
++พันธุ์ของหอมแดง++
1. หอมแดงพันธุ์พื้นเมืองภาคเหนือหรือ หอมบั่ว เป็นหอมแดงที่มีเปลือกนอกสีเหลืองปนส้มขนาดหัวปานกลาง ลักษณะกลมสี ใน 1 หัวแยกได้ 2-3 กลีบ กลิ่นไม่ฉุนจัด รสหวาน ระหว่างการเจริญเติบโตไม่มีดอกและเมล็ด เมื่อปลูก 1 หัว จะแตกกอให้หัว ประมาณ 5-8 หัว อายุเมื่อหัวแก่เต็มที่ในฤดูหนาว 90 วัน และฤดูฝน 45 วัน ผลผลิตที่ได้แตกต่างกันตามฤดูปลูกและการดูแลรักษาได้ประมาณ 2000-3000 กิโลกรัม/ไร่ คุณภาพในการเก็บรักษาไม่ค่อยดี เพราะมีเปอร์เซ็นต์ แห้งฝ่อ และเน่าเสียหายมากถึง 60%
2. หอมแดงพันธุ์บางช้าง หรือหอมแดงศรีสะเกษ เป็นหอมแดงที่มีเปลือกนอกสีม่วงปนแดง เปลือกหนาและเหนียว ขนาดหัวใหญ่ สม่ำเสมอ หัวมีลักษณะกลมใน 1หัว มี 1-2 กลีบ กลิ่นฉุนจัด มีรสหวาน ระหว่างการเจริญเติบโต จะสร้างดอกและเมล็ดมาก ซึ่งจะต้องหมั่นตรวจดูและเด็ดทิ้งให้หมด มิฉะนั้นจะทำให้ได้ขนาดหัวเล็ด และจำนวนหัวน้อย โดยทั่วไปเมื่อปลูก 1หัวจะแตกกอให้หัวประมาณ 8-10 หัว การแตกกอและลงหัวช้ากว่าหอมบั่วเล็กน้อย มีอายุเมื่อหัวแก่เต็มที่ให้ฤดูหนาว 100 วันขึ้นไป และฤดูฝน 45 วัน ให้ผลผลิตแตกต่างกันไปตามฤดูปลูกและการดูแลรักษาได้ประมาณ 1,000-5,000 กิโลกรัม/ไร่ คุณภาพในการเก็บรักษาดีกว่าหอมบั่ว
++ขั้นตอนและวิธีการปลูกหอมแดงคุณภาพดี++
- การเตรียมดินโดยไถดินและพรวนดิน 5-6 ครั้ง เนื่องจากหอมแดงมีระบบรากที่ตื้น ชอบดินร่วน โรยโดโลไมท์ในอัตรา 150-200กิโลกรัม/ไร่ เพื่อปรับสภาพดิน โรยด้วยมูลไก่แห้งในอัตรา 2 กระสอบ/ไร่
- ตีแปลงปลูกความกว้าง 120 เซนติเมตร ความยาวตามลักษณะของพื้นที่ ยกแปลงสูงประมาณ 5 เซนติเมตร ทำร่องทางเดินและระบายน้ำระหว่างแปลงกว้าง 15-20 เซนติเมตร
- ขึงเชือกเพื่อวัดขนาดของหลุมปลูกระยะห่าง 15 x 15 เซนติเมตร
- เมื่อเจาะหลุมเสร็จเรียบร้อยให้นำเมล็ดพันธุ์มาหยอดหลุมประมาณครึ่งหัวโดยใช้ส่วนที่เป็นรากเดิมกดเบาๆให้จมดินแล้วใช้ฟางคลุมให้หนาพอสมควรเพื่อคุมวัชพืชและรักษาความชุ่มชื้นในดินหลังจากนั้นรดน้ำให้ชุ่ม พื้นที่ปลูก 1 ไร่จะใช้หัวหอมพันธุ์ประมาณ 200 กิโลกรัม
- หอมแดงจะเป็นพืชที่ต้องการน้ำมากจึงควรให้น้ำอย่างสม่ำเสมอ วัน-เว้น-วัน หลังจากเริ่มปลูกไปจนถึงระยะเก็บเกี่ยว โดยจะให้น้ำในช่วงเช้าและช่วงเย็น
- หลังจากปลูกจนแตกใบ 4-5 ใบ เมื่ออายุ 14 วันหลังปลูกใส่ปุ๋ยสูตร 15-15-15 อัตรา 35 กิโลกรัม/ไร่ ร่วมกับปุ๋ยยูเรีย อัตรา 10 กิโลกรัม/ไร่ และเมื่ออายุ 35-40 วัน ใส่ปุ๋ย 15-15-15 เพียงอย่างเดียวในอัตรา 20-50 กิโลกรัม/ไร่ โดยใส่ปุ๋ยโรยห่าง ๆ ต้นราว 7 ซม. แล้วรดน้ำในแปลงให้ชุ่ม
- หอมแดงมีอายุการเก็บเกี่ยวระหว่าง 70-75 วัน และสามารถเก็บรักษาไว้คงคุณภาพได้นานกว่าหอมแดงพื้นเมืองทางภาคเหนือ โดยหอมแดงที่เริ่มแก่แล้วจะสังเกตได้จากสีของใบจะเขียวจางลง ปลายใบเริ่มเหลือง
- ถอนหอมแดงทั้งต้นและหัวนำมาผึ่งลมในที่ร่มให้ใบเหี่ยวแห้ง
++ประโยชน์ของหอมแดง++
- ในหัวหอมสดจะประกอบไปด้วยน้ำมันหอมระเหยที่มีคุณสมบัติในการยับยั้งเชื้อแบคทีเรีย ลดไขมันในเส้นเลือด ทำให้เจริญอาหาร และช่วยย่อยอาหาร
- หัวหอมมีฟอสฟอรัสในปริมาณสูงช่วยทำให้มีความจำได้ดีอีกด้วย
- ใช้สำหรับรักษาสิว ฝ้า โดยใช้หอมแดง นำมาทุบหรือฝานให้เป็นแว่นบางๆ ใช้ทาบริเวณที่เป็นสิว ฝ้า หรือจุดด่างดำ
- หอมแดงยังสามารถแก้หวัด คัดจมูก ได้
หอมแดงพืชเศรษฐกิจประจำตำบลฟ้าห่วนและประจำจังหวัดยโสธร เกษตรกรส่วนใหญ่ปลูกทุกครัวเรือน มีพื้นที่การเพาะปลูก 1,583ไร่ มีผลผลิตรวมกว่า 4,000-6,000 ตัน จำหน่ายกันแบบหัวสดและหอมแดงแห้ง ได้รับการคัดสรรให้เป็นสินค้า 1 ตำบล 1 ผลิตภัณฑ์หรือ OTOP ระดับ 3ดาว ซึ่งเป็นพืชเศรษฐกิจของจังหวัดยโสธรได้รับการรับรองมาตรฐานการเกษตรดีที่เหมาะสม(GAP)