กูรู 4 ภาค
"อิตติศักดิ์ อินถาวงศ์ : ปลูกมะนาวตาฮิติ ออกผลได้ทั้งปี ดูแลง่าย กำไรงาม"
 14 มีนาคม 2560   85
จ.สุโขทัย
ทำเกษตรกต้องมองทีปัญหา
ศึกษาปัญหาให้มาก ๆ
เมื่อเราเจอปัญหาเราก็จะผ่านมันไปได้

คุณอิตติศักดิ์ อินถาวงศ์ เกษตรกรผู้ปลูกมะนาวมายาวนานถึง 19 ปี

มะนาวเป็นพืชที่น่าสนใจอีกชนิดหนึ่ง ที่เกษตรกรหันมาปลูกกันอย่างแพร่หลาย เพราะมะนาวจะมีราคาสูงตลอดทั้งปี โดยเฉพาะช่วงเดือนธันวาคมถึงเดือนพฤษภาคมซึ่งจะเป็นช่วงที่มะนาวขาดตลาด ทำให้มะนาวมีราคาสูง เกษตรกรหลายรายจึงหันมาทำมะนาวนอกฤดูเพื่อรองรับตลาดในช่วงนั้น แต่มะนาวบางสายพันธุ์ก็ไม่สามารถที่จะบังคับให้ออกผลในช่วงที่ต้องการได้ อีกทั้งการทำมะนาวนอกฤดูจะมีต้นทุนสูง แต่ทว่ายังมีมะนาวสายพันธุ์ “ตาฮิติ” ที่สามารถให้ผลผลิตได้ตลอดทั้งปี เพียงมีการจัดการที่ดี ใช้ต้นทุนต่ำ ก็จะสามารถฟันกำไรช่วงหน้าแล้งได้เป็นอย่างดี

เดินทีละก้าว กินข้าวทีละคำ. . .
“การเริ่มจะทำเราต้องมองที่ปัญหา คนที่ล้มเหลวมักมองแต่ความสำเร็จของคนอื่นแล้วทำตาม พอตัวเองเกิดปัญหา ก็ไม่รู้วิธีการแก้ปัญหา แล้วใครจะเข้ามาช่วย อย่าอ่านแต่ตำราเรื่องที่มีคนประสบความสำเร็จไปแล้ว ให้มองถึงปัญหา ศึกษาปัญหาให้มาก ๆ เมื่อเราเจอปัญหาเราจะได้ผ่านมันไปได้ อีกอย่างหากเป็นมือใหม่อยากจะให้ค่อย ๆ ลองทำ ทดลองไปทีละแปลง ดูแลสวนที่ให้ครูของเราก่อน ลองผิดลองถูกกับตรงนั้นก่อนที่จะขยายพื้นที่ หรือทำทีเดียวมาก ๆ เอาตรงนั้นมาปรับปรุงกับสวนใหม่ จะได้ไม่มีปัญหากับการลงทุน ห่วงมากอยากให้ ศึกษา ให้ดูแล ปรับพื้นที่ก่อน ดูก่อนว่าทำได้ไหมพร้อมจะขยายหรือยัง ถ้าทุนยังไม่พร้อมเราอย่าพึงลาออกจากงานมาทำ ซึ่งเกษตรกรรุ่นใหม่มักเลือดร้อนลาออกจากงานมาทำเลย พอไม่สำเร็จ หมดกันทั้งงานประจำ ทั้งที่ลงทุนไป พอไม่มีทุนมาเหลือ ก็เดินต่อไม่ได้”

การทำตรงนี้เรื่องที่สำคัญที่สุดก็คือการดูทิศทางตลาดก่อนเราจะเดินไปถึงตลาด อยากให้มีจุดแข็ง มันต้องลองดูตลาดก่อน อย่างของตนทำมาหลายปี ก็มีการรวมกลุ่ม มีลูกสวนเพิ่มขึ้น พอตนทำตลาดได้ดี เกษตรกรก็อยากปลูกตามเอง ก็ต้องมีการดูแล และพัฒนาทำให้มั่นคง ภาคการเกษตรอาจเสี่ยงเพราะไม่มีภาครัฐคอยมาอุ้มไว้ ต้องดูแลตัวเอง แต่สวนมะนาวเป็นสินค้าตัวเดียวทีการันตีเรื่องราคาได้ ว่าแพงแน่ถ้าคุณดูแลอย่างดี เพราะมะนาวแพงตลอด ต่ำสุดขายกันที่ราคากิโลกรัมละ 35-40 บาท ถ้าหน้าแล้งยิ่งได้ราคาสูงถึง 50-70 บาท มันอยู่ที่ว่าทำอ

ทำสวนมะนาวด้วย ปลูกข้าวด้วย..

ที่มาที่ไป ทำไมต้องทำสวนมะนาว. . .
คุณอิตติศักดิ์ อินถาวงศ์ หรือคุณอิฐ อายุ 37 ปี เจ้าของสวนมะนาวตาฮิติสวนพร้าวล้อม บ้านเลขที่102/4 หมู่ 3 ต.ตลิ่งชัน อ.บ้านด่านลานหอย จ.สุโขทัย เล่าว่าตนทำเกษตรมาตั้งแต่สมัยเรียนจบ ป. 6 ช่วยพ่อแม่ทำนา ทำฝ้าย ทำถั่วเหลือง มองว่าการทำพืชล้มลุกมันเสี่ยงในการลงทุนทุกปี ทำให้อยากปลูกพืชสวน จึงตัดสินใจหันมาทำสวนมะนาวได้ประมาณ 19 ปี เป็นสวน “มะนาวพันธุ์ตาฮิติ” หรือที่รู้จักกันทั่วไปคือ “มะนาวไร้เมล็ด” ซึ่งพันธุ์นี้ถูกนำเข้ามาเมื่อปี 2535 แต่จะอยู่ในกลุ่มคนปลูกจำพวกโรงแรมขนาดใหญ่ยังไม่ได้แพร่หลายมายังเกษตรกร เพราะถูกกีดกั้นทางการค้า ซึ่งในช่วงแรก ๆ ที่ตนทำก็มีปัญหาด้านตลาด แต่ตอนนี้ตลาดคงที่แล้ว ทำแล้วขายได้

“เราทำอาชีพเกษตรมาตลอดเพราะพ่อกับแม่เป็นเกษตรกร ก่อนที่จะมาทำมะนาว ช่วงนั้นได้ไปทำงานอยู่โรงงาน เป็นเด็กโรงงานช่างแอร์ 2 ปี มองว่ามันไม่ใช่ตัวตนของเรา เลยคิดอยากไปลองทำงานต่างประเทศดูบ้าง เลยตัดสินใจลองไปดู พอไปก็ได้ไปประเทศที่ลำบาก ไม่เป็นอย่างที่คิด เลยกลับบ้านมา พอกลับมาก็ทำงานภาคการเกษตรอีกครั้ง เริ่มต้นใหม่ เปลี่ยนแนวคิดใหม่ ว่าอะไรที่มันยั่งยืนกว่าการทำพืชล้มลุก ก็หันมาทำสวน ตอนไปอยู่โรงงานก็แอบไปดูสวนของเกษตรกรที่เขาทำสำเร็จแล้ว ช่วงแรกก็ไม่มั่นใจว่าจะทำได้ ท้อบ้าง เพราะคนที่ประสบความสำเร็จล้วนแต่เป็นเกษตรกรตัวจริง แต่เราไม่ใช่ จะทำได้ไหม ประจวบกับตอนนั้นมีน้องชายเรียนอยู่คณะสัตว์บาลที่จังหวัดพิษณุโลก เลยให้น้องถ่ายเอกสารการปลูกมะนาวมาให้ เพื่อที่จะศึกษาอย่างจริงจัง ซึ่งจะตั้งใจทำให้ได้ โดยทุกวันศุกร์น้องก็จะถ่ายเอกสารมาให้ ช่วงนั้นก็เลี้ยงวัวไปด้วยอ่านตำราไปด้วย”

คุณอิฐบอกว่าเริ่มทำตรงนี้จากการศึกษาและลองผิดลองถูกด้วยตนเอง ก่อนจะทำอะไรอยากให้ดูจุดเสียก่อน อย่าไปดูจุดที่เขาประสบความสำเร็จแล้ว จะได้แก้ไขปรับปรุง เพราะพื้นที่แต่ละคนไม่เหมือนกัน ช่วงที่ตนเริ่มทำมีปัญหาเรื่องทุนทรัพย์ เลยปลูกทิ้งไว้ให้พ่อกับแม่ช่วยดูแล ส่วนตัวเองออกไปทำงาน ทำแบบนี้อยู่ 7 ปี ศึกษาเองทั้งหมด กว่าจะมายืนตรงนี้ได้ ไม่ใช่เรื่องง่าย ต้องมีความอดทนเป็นอย่างมาก เพราะทุนทรัพย์ไม่ได้มีไว้ลองรับความล้มเหลวเลย จึงต้องทำให้สำเร็จให้ได้

“การรวมกลุ่มยังช่วยให้คนในหมู่บ้านมีอาชีพเพิ่ม ในหลวงท่านทรงตรัสไว้แล้วว่าเราต้องช่วยเหลือตัวเราเองก่อน ก่อนที่จะให้คนอื่นมาช่วยเหลือเรา การที่เราแข็งแรงพอแล้วยื่นมือออกไปช่วยคนรอบข้างจึงถือเป็นเรื่องที่ดี แต่เราต้องประสบความสำเร็จเสียก่อน ๆ ที่จะไปบอกให้ใครเขาทำตาม อาจจะไม่รวยฟูฟ่า แต่ก็ทำได้ มีอาชีพ มีเงิน ไม่ทำให้คนอื่นเดือดร้อน ชีวิตครอบครัวเราก็เป็นสุขได้”

มะนาวที่ติดดอก พร้อมออกผลผลิต

ทำไม?. . . ต้องมะนาวตาฮิติ
คุณอิฐบอกว่าที่สวนจะทำเป็นรอบ/ปี ทำรอบละ 8 ไร่ จะได้เงินสูงถึง 6 แสนบาท/ปี และยังเชื่อว่าการทำเกษตรอย่างอื่นทำไม่ได้ จะทำบัญชีไว้ตลอด อาจจะลงทุนสูงหน่อยในปีแรก หลายคนอาจท้อเรื่องการลงทุน แต่พืชสวนมันเป็นพืชระยะยาว มีต้นเป็นทุนอยู่แล้ว ต้องมองว่า เรามีต้นเป็นทุน แต่คนไทยมีนิสัยอย่างหนึ่งคือชอบล้มกันตอนถูก ปลูกกันตอนแพง พอพืชราคาตกหน่อยก็ท้อล้มทิ้งหมด พอตายหมดพืชก็ขาดตลาด ราคามันก็แพงขึ้นก็แห่กันไปปลูกใหม่ ซึ่งอาชีพตรงนี้มันอยู่ที่ความมั่นคงของใจด้วย ว่าจะมั่นคงแค่ไหน ราคามันก็มีขึ้น ๆ ลง ๆ กันบ้าง อย่าท้อ

“ จุดเด่นของมะนาวตาฮิติ คือปลูกง่ายโตเร็ว ติดผลดก ออกผลตลอดปี จึงไม่ต้องกังวลเรื่องการทำมะนาวนอกฤดู ให้น้ำเยอะ เปลือกผลยังมีกลิ่นหอมเฉพาะตัว ผลใหญ่เต็มทีมีน้ำหนักเฉลี่ยระหว่าง 3-4 ผล/กิโลกรัม สามารถ ใช้ปรุงอาหารได้เหมือนกับมะนาวทั่วไปทุกอย่าง นิยมคั้นเอาน้ำทำน้ำมะนาวปั่น ตลาดหลักๆ ของมะนาวตาฮิติ จะเป็นส่งออก ด้วยลักษณะเด่นที่สำคัญคือ ผลใหญ่ ไร้เมล็ด มีความเปรี้ยวมากกว่ามะนาวทั่วๆ ไป แต่มีความหวานมากกว่ามะนาวชนิดอื่นเล็กน้อย จึงเป็นเอกลักษณ์เด่นในเรื่องรสชาติ ”

ในเรื่องการดูแลตั้งแต่เริ่มปลูก หากวางระบบน้ำดีจะไม่มีปัญหา ดูแลตามระบบใส่ปุ๋ยคอกตามปกติ ไม่มีปัญหาอะไร แต่ถ้า 3 ปีจะไม่เน้นการใส่ปุ๋ยมูลสัตว์ใหญ่ อย่างขี้วัวขี้ควาย แต่จะใส่ปุ๋ยมูลสัตว์เล็ก อย่างค้างคาว ไก่ นกแทน เพราะจะทำให้มะนาวเปลือกหนา มีปัญหาเรื่องตลาดตอนขาย จะมีการเสริมปุ๋ยสูตรเสมอ ถ้าจะบังคับให้ออกเร็ว ก็จะใส่ปุ๋ยเร่งดอกเพิ่ม ดูแลไม่อยาก โรคและแมลงพันธุ์นี้ก็ทนอยู่แล้ว ไม่ค่อยมีปัญหา ที่สวนจะไม่เน้นสารเคมี เพราะสารเคมีกำลังถูกต่อต้าน ยิ่งประเทศไทยกำลังเปิด AEC ด้วยยิ่งไม่ได้ ต้องทำให้ธรรมชาติ บังคับธรรมชาติได้ ยิ่งทำนอกฤดูไม่ใช้สารเคมีก็จะได้ผลยาก จึงต้องมีการศึกษากันเพิ่มเติมขึ้นไปอีก

เคล็ดลับ...บังคับมะนาว
“ ค้นพบเมื่อ 2-3 ปีที่แล้ว ว่าหากไว้เครือเถาคลุมมะนาว เมื่อเปิดออกตอนช่วงมะนาวติดดอก มะนาวก็จะติดผลตามมา ทำให้มีมะนาวขายในช่วงหน้าแล้งพอดี แต่ยังทำได้ไม่เยอะ เพราะช่วงนั้นมะนาวแพง ไม่ต้องทำเยอะก็เห็นเงิน หนึ่งรถบรรทุกก็ขายได้หลายแสนแล้ว เราจะเก็บในระยะ ไซค์ 80 เปอร์เซ็น หรือประมาณ 16 ลูก/กิโลกรัม การเก็บจะต้องใช้การดึง ระวังอย่าให้ขั้วหลุดหากจะส่งต่างประเทศ ต้องมีขั้ว และห้ามเก็บตอนฝนตก เพราะน้ำมันในผิวเยอะ 1 ต้นในช่วงที่ดกมาก ๆ เก็บได้ถึง 50 กิโลกรัม อย่ามองเรื่องรายได้ อยากให้มองเรื่องการดูแล ดูแลดี ก็เก็บได้มาก เพราะเรามีต้นเป็นทุนไว้แล้ว การเก็บก็จะเก็บลูกใหญ่ก่อน แล้วทิ้งระยะอีกประมาณ 1 อาทิตย์ แล้วค่อยเขามาเก็บลูกเล็ก เป็นรายได้หมุนเวียนกันไป มะนาวพันธุ์นี้ลูกจะโตไวมาก ยิ่งถ้าเราเก็บลูกใหญ่แล้ว ลูกเล็กก็จะขยายได้ไวขึ้น ”

คุณอิฐบอกว่ามะนาวตาฮิติจะขยายพันธุ์ได้ด้วยการเพาะเมล็ด ตอนกิ่ง และเสียบยอด แต่ที่นิยมที่สุดคือการตอนกิ่ง เพราะจะช่วยให้มะนาวไม่กลายพันธุ์ ซึ่งการดูแลก็ไม่ได้ยุ่งยากอะไร สามารถปลูกได้เหมือนมะนาวทั่วไป แตกต่างตรงที่ไม่ต้องทำมะนาวนอกฤดู เพราะเป็นพันธุ์ที่ออกผลให้ทั้งปี ส่วนเรื่องของต้นทุนจากการตอนกิ่งจะอยู่ที่ราคากิ่งละ 25 บาท 1ไร่ใช้กิ่งพันธุ์ประมาณ 60 กิ่ง ต้นทุนระบบน้ำ หากมีบ่อบาดาลอยู่แล้ว ตรงนี้เป็นต้นทุนไม่รวมบ่อ จะอยู่ที่ไร่ละ 2,500-2,700 อยู่ที่ราคาอุปกรณ์แต่ก็จะไม่ห่างกันมาก ต้องนี้สำคัญมากที่สุดเรื่องระบบน้ำ หากสนใจทำจริง ๆ แนะนำโทรมาปรึกษาเกี่ยวกับเรื่องการวางระบบน้ำก่อนได้

เคล็ดลับการทำมะนาวนอกฤดู ของคุณอิตติศักดิ์ อินถาวงศ์
คุณอิตติศักดิ์ อินถาวงศ์ กล่าวถึงการทำมะนาวนอกฤดูเพื่อให้ได้ผลผลิตที่มีคุณภาพ และได้ราคาที่ดีเพราะมีสินค้าขายนอกฤดูกาล (มะนาวหน้าแล้ง) ทางสวนมะนาวตาฮิติ ของคุณอิตติศักดิ์ แนะนำว่าควรลดการใช้สารเคมีที่เร่งดอกผล เพราะจะทำให้ต้นมะนาวมีอายุสั้นอยู่กับสวนได้ไม่นาน อีกประการการใช้สารเคมีจะถูกต่อต้านมากจากผู้บริโภคและตลาดที่ต้องการความปลอดภัย ยิ่งเปิดสู่ AEC เรายิ่งจำเป็นต้องเน้นแบบชีวะภาพ จึงมีวิธีที่ใช้ธรรมชาติมาบังคับธรรมชาติได้ คุณอิตติศักดิ์ค้นพบเคล็ดลับนี้เมื่อสองสามปีที่ผ่านมา จากการทดลองทำมากว่า19 ปี โดยการ ทำง่ายมาก คือปล่อยให้เครือเถาคลุมทั้งต้นมะนาว คลุมไว้จนใบร่วงเกือบหมด หนึ่งเดือนผ่านไปเปิดดึงเครือเถาออก มะนาวจะติดดอกพร้อมกับแตกใบใหม่ออกคู่กันมา และลูกจะไม่หลุดร่วงง่าย ต้นทุนน้อย ดูแลง่าย คลุมไว้ได้มากเท่าไร เราก็จะได้เงินมาก ทำง่ายกำไรงาม ปลอดภัยอีกด้วย

“ อยากฝากถึงเกษตรมือใหม่ อยากให้มาลองทำ ต้นทุนสูงแต่สามารถอยู่ได้ระยะยาว อยากให้ลองเปิดใจดู หันมาทำอาชีพเป็นนายตัวเองดูไหม อาชีพชาวสวน เมื่อปลูกไว้แล้ว มีเวลามากก็ดูแลมาก ไม่มีเวลาก็เข้ามาดูบ้าง ไม่ได้ยากอะไร อยากได้เงินตอนไหนก็ทำตอนนั้น ใส่ปุ๋ยดูแลตอนนั้น เพราะถ้าดูแลมากผลตอบแทนก็มากตาม หากมีปัญหาไม่แน่ใจในกระบวนการทำ หรืออยากได้ความรู้อะไรเพิ่ม เรื่องระบบน้ำ การจัดการ ก็สามารถโทรมาปรึกษาได้ ยินดีให้คำแนะนำสำหรับทุกท่านที่สนใจ ” คุณอิฐกล่าวในที่สุด

มะนาวลูกโต จากน้ำพักน้ำแรงของคุณอิตติศักดิ์ ลูกใหญ่ แต่ปลอดภัยครับ

แหล่งอ้างอิงข้อมูล

อิตติศักดิ์ อินถาวงศ์
102/4 หมู่ที่3
ต.ตลิ่งชัน อ.บ้านด่านลานหอย
จ.สุโขทัย 64140

เรื่อง/ภาพโดย: ณัฏฐ์ คำวิชัย ทีมงานรักบ้านเกิด